Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αρθρα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αρθρα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 7 Ιουλίου 2010

Ο λόγος βρίσκεται μέσα στο σύμπαν

Η άχρονη κοσμοθέαση του Ηράκλειτου
και το «αναποδογύρισμά» της στο Ευαγγέλιο



Ο Ηράκλειτος, αναζητώντας τον εαυτό του ανάμεσα στη δίνη της διαρκούς κι αδιάκοπης ροής και πάλης των εξωτερικών και εσωτερικών του στοιχείων, αληθινός στοχαστής, είδε την αλήθεια κατάματα στην ολότητά της και απαλλαγμένος από κάθε πάθος και σκοπιμότητα την αποκάλυψε στους ανθρώπους λακωνικά και σιβυλλικά καθοδηγώντας τους στο δρόμο της αρετής και της σοφίας.

Αλήθειες ωμές, ιδέες ελεύθερες και αυτοδύναμες συνθέτουν το ηρακλείτειο έργο, που ενωμένες σε σύνολο καλύπτουν όλους τους χώρους του επιστητού, γνωστούς και αγνώστους.


O Hράκλειτος δεν πρότεινε κανένα νέο υλικό στοιχείο, για να εξηγήσει τη γένεση των όντων και του κόσμου, αλλά προχωρώντας πιό πέρα συνέλαβε την έννοια του Λόγου: «Kόσμον τόνδε τον αυτόν απάντων ούτε τις θεών ούτε ανθρώπων εποίησεν· αλλ΄ ήν αεί και έστι και έσται πώρ αείζωον· απτόμενον μέτρα και σβεννύμενον μέτρα» (Απόσπ. 30).

(Ο κόσμος αυτός, ο οποίος για όλα τα όντα είναι ίδιος, δεν δημιουργήθηκε από κανένα θεό, ή άνθρωπο, αλλά υπήρχε πάντοτε και υπάρχει και πάντοτε θα υπάρχει, ένα αιώνιο ζωντανό πύρ, που μόνο του αναζωογονείται σύμφωνα με ορισμένους νόμους και σβήνει πάλι σύμφωνα με ορισμένους νόμους). Αυτή η τάξη του κόσμου, η εσωτερική του νομοτέλεια, με τους αναπόσπαστους από αυτήν νόμους, δηλαδή με το ρυθμό της, είναι ο αιώνιος Λόγος του κόσμου.



Ο χριστιανισμός εισήγαγε μια ιουδαϊκή απομίμηση του Λόγου («εν αρχή ήν ο λόγος»), την οποία προσωποποίησαν και ταύτισαν με τον Μεσσία αλλοιώνοντας τις συλλήψεις του ηρακλείτειου πνεύματος επιχειρώντας να προσδώσουν σε αυτές δογματικό χαρακτήρα...

Ολόκληρο το κείμενο

Συνέχεια...

Κυριακή 4 Ιουλίου 2010

Δημοκρατική Αριστερά : Ποιό κλικ;


Ένα από τα ισχυρά κλισέ της αριστεράς είναι ότι υπάρχουν διασπάσεις με αρνητικό πρόσημο. Ως αρνητικά συμβάντα οπισθοχώρησης από μια προσδιορισμένη διαδρομή, ως φρενάρισμα σε μια κούρσα ταχύτητας.

Όμως σε εθελοντικές πολιτικές οργανώσεις με θεμέλιο την κριτική, οι ομαδοποιήσεις είναι η πιο φυσική εξέλιξη. Γιατί εξασφαλίζουν ακριβώς μια συμπαγή κρίσιμη μάζα ικανή να σχηματίσει ένα συνεκτικό λόγο. Αλλιώς η εθελοντική πολιτική γίνεται μαζοχισμός.

Ο γαλαξίας των αριστερών ομάδων, συσπειρώσεων, κινήσεων ,οργανώσεων ,κομμάτων, αποτελεί ένδειξη υγείας μιας αυθεντικής ιδεολογικής αναζήτησης που ασφυκτιά σε πολιτικά και ιδεολογικά πλαίσια ευρύτερων σχηματισμών. Η κόκκινη φαντασίωση του μεγάλου λενινιστικού κόμματος μπορεί να παραμείνει ζωντανή στα ντοκιμαντέρ για τον Οκτώβρη, αλλά έχει ενταφιασθεί από καιρό και μόνο από τον κατακερματισμό των εργαζομένων σε ένα τεράστιο πλήθος ετερόμορφων μορφών και προοπτικών απασχόλησης.


Η αριστερή πανσπερμία δεν αντανακλά παρά την νέα μορφή της κοινωνικής οργάνωσης που δεν δημιουργεί μόνο εγκλεισμένα εγωιστικά άτομα (individuals) , αλλά και το αντίδοτο τους που δεν είναι οι φανταστικές ρετρό συλλογικότητες αλλά οι νέες δημιουργικές μοναδικότητες (singularities) που ανασυντίθεται σποραδικά σε νομαδικές πλαστικές ομαδικότητες σε δυναμικά «πλήθη».


Επομένως οι αριστερές διχοστασίες και τα σχίσματα δεν είναι ούτε καλά ούτε κακά νέα, είναι φυσιολογικά νέα, και αναμένονται να πληθύνουν όσο δημιουργούνται νέες πιο κατακερματισμένες συνθήκες εργασίας, ζωής και φαντασίας.Με μια έννοια οι διασπάσεις είναι αδιαπραγμάτευτες, είναι αναπόδραστες ρήξεις που παράγουν πολιτική από μόνες τους.


Υπάρχει λοιπόν εντός αριστεράς ένας δυναμικός καταμερισμός «εργασίας» ,μια εκ των πραγμάτων αντιπροσώπευση διαφορετικών ρευμάτων που συνυπάρχουν εντός μιας ευρύτερης ροής.


Η κατανόηση του δυναμικού καταμερισμού «εργασίας» αυτομάτως ακυρώνει ενστάσεις και κριτικές που εδράζονται στην εύρεση ,υιοθέτηση, και τελικά αξιολόγηση με βάση υποτιθέμενα κριτήρια «αριστεροσύνης».


Αποτελεί χάσιμο χρόνου να ζητήσουμε από την Ανταρσύα ρεαλιστικές προτάσεις για το ασφαλιστικό, από το ΚΚΕ πρόγραμμα ρεαλιστικών συνεργασιών , από την ΔΑ το πρόγραμμα των καταλήψεων και κινητοποιήσεων της. Απλούστατα εντός αριστεράς συνυπάρχουν και ο οξύς ρητορικός αντικαπιταλισμός, και η αναζήτηση της «ορθοδοξίας» και η ανάγκη των προτάσεων .Έκαστος στο είδος του.


Στο πρίσμα αυτό κανείς δεν μπορεί να μεμφθεί ή να επαινέσει τους «ανανεωτικούς» για την πρωτοβουλία τους. Οι τύποι δεν λογοδοτούν παρά στον εαυτό τους, και την συνείδηση τους.


Τούτου δοθέντος όμως προκύπτει το ζήτημα.


Άραγε ποιας κοινωνικής ροής και δυναμικής είναι απότοκο η ΔΑ; Ποιες διακριτές πολιτικές και κοινωνικές ροπές παρέχουν την απαιτούμενη ενέργεια για ένα τέτοιο εγχείρημα;


Όσοι πήρανε πρέφα τα τεκταινόμενα κατάλαβαν ότι δεν πρόκειται για μια κίνηση κορυφής. Η χαζοχαρούμενη ανάλυση ότι είναι μια κίνηση αριστερών πολιτευτών και βουλευτών είναι εκτός πραγματικότητας .

Το αντίθετο έχει γίνει . Ένας οργισμένος «λαός της ανανέωσης» παρέσυρε μια σειρά από στελέχη και βουλευτές που το «τράβαγαν» όσο αντέξουν, και τους παρέσυρε στην έξοδο. Η φιλολογία για βουλευτικές ιδιοτέλειες και σενάρια πασοκολογίας ταυτίζει δύο ανόμοια πράγματα. Την προγραμματική συνάφεια των ανανεωτικών με την συνεργασία και την έμπρακτη δυσανεξία καμιά τριακοσιαράς στελεχών του ΣΥΝ που τα «έφτυσαν» με την διαδρομή του Συριζα.


Αυτοί οι τριάκοσοι λοιπόν παρουσιάζουν μια σειρά από δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά που τους νομιμοποιούν να δημιουργήσουν το κόμμα τους. Με μια έννοια μπορούν να συνεισφέρουν κάτι που καμία άλλη πολιτική δύναμη δεν μπορεί. Η δυναμικότητα τους αυτή δεν είναι προϊόν καθήκοντος ,προστάγματος ηθικής επιταγής ή ορθολογισμού .Είναι αυθεντική έκφραση , πρωτογενούς κοινωνικού πλάσματος, αδιαμεσολάβητη πολιτική απαίτηση.



Είναι η αυθεντική φωνή των ανώτερων εισοδηματικών και μορφωτικών στρωμάτων της αριστεράς ,που γνωρίζοντας από πρώτο χέρι το παιχνίδι της ιδιοτελούς χρήσης του λόγου της αριστεράς από τα μεσαία στρώματα , θέλει να τα καταγγείλει .



Πρόκειται για τους δραπέτες από την μικρομεσαία αριστερόφωνη νομενκλατούρα που λυμαίνεται μέσω του αριστερογενούς λαϊκισμού , το κοινωνικό κράτος, και την αριστερά. Οι πιο έντιμοι και οι πιο γνώστες του παιγνίου αυτού , θέλουν να εκφέρουν ένα λόγο της αλήθειας τους και να πορευτούν με το όποιο κόστος.


Αυτή είναι η δικιά μας ανάγνωση για την ΔΑ.


Μπορεί να γίνει η πιο πειστική αντιλαικιστική αριστερά ακριβώς γιατί κοινωνικά προέρχεται από αυτές της μερίδες της κοινωνίας που διεκδικούν πολιτική συμμετοχή, και πόρους μέσω μιας αριστερόφωνης ρητορείας.


Η δισυπόστατη αυτή φύση της ΔΑ θα την φέρει με πολλαπλά μέτωπα


Κατ’ αρχάς όσο πιο αντιλαικιστική γίνεται θα αντιμετωπίζει την δυσπιστία του κύριου φορέα του αριστερόφωνου λαϊκισμού δηλαδή του κρατικοδίαιτου Πασόκ. Το «λαικότροπο» Πασοκ θα κριτικάρει από τα αριστερά την ΔΑ



Δεύτερον η κοινωνική της διαστρωμάτωση με την υπερφόρτωση σε επαγγέλματα λευκού κολάρου, επιστημονικού προσωπικού και τέχνης θα την κατατάξει στην λιγότερο κινηματική πλευρά της αριστεράς . Η κριτική από την υπόλοιπη αριστερά θα γίνει με βάση το κριτήριου του «δρόμου»



Ο αντιλαικισμός της θα την απομακρύνει από το λαικό Πασοκ , θα την φέρει πιο κοντά σε μια τεχνική κυβερνητική ρητορεία ,την στιγμή που η επίσημη γλώσσα της θα επιδιώξει το αντίστροφο. Από την άλλη πλευρά στον ρητορικό πληθωρισμό της Συριζικής αριστεράς η εγγενής εγκράτεια της θα μοιάζει με τον καλό χριστιανό που γυρίζει το δεύτερο μάγουλο.
Αυτή η ιδιόμορφη ισορροπία της ΔΑ έχει τους κινδύνους της.


Με κλικ ρεαλισμού θα βρεθεί στην πορεία των Ανδρουλάκη Μπίστη μάλιστα με αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Με κλικ ιδεολογικής αναζήτησης όμως μπορεί να πυροδοτήσει και άλλες απελευθερώσεις από τον αριστερόφωνο λαϊκισμό.


Η ταπεινή μας γνώμη είναι ότι η ΔΑ μπορεί να επιβιώσει όσο πιο αυθεντικά εκφράσει τον κοινό τόπο της συγκρότησης της.


Τον αριστερό αντιλαικισμό


Τον λόγο της κριτικής της κοινωνικής αδικίας και των μηχανισμών της , με την γνώση ότι αυτό πλέον δεν είναι προνόμιο της αριστεράς και ότι στο όνομα της αριστεράς διακινούνται ιδιοτελείς και συντεχνιακές ιδέες.


Τον λόγο της αριστεράς που είναι αποκαθαρμένος από εθνικές , τοπικές αρχαϊκές ιδιομορφίες .

Τον λόγο της αριστεράς που γνωρίζει τις ακούσιες συνέπειες σε ένα πολύπλοκο σύμπαν επιρροών όπου η ηθική εκκίνηση δεν αρκεί από μόνη της να αναπαράγει ηθικά αποτελέσματα.

Τον λόγο της αριστεράς που αντιλαμβάνεται την σύγχρονη συνθήκη επικοινωνίας που κρατικοποιεί και μεταλλάσει όλα τα συμβάντα του ακραίου , σε ένα συνεχές κυνικού θεάματος.


Το θέμα δεν είναι ότι τα στοιχεία τα έχει ανάγκη κάποια υπερβατική υπεριστορική αριστερά, ούτε ότι αυτά απαιτεί η συγκυρία ,αλλά ότι αυτά ξέρει να κάνει καλά ο ιστορικός πυρήνας της ΔΑ. Οτιδήποτε άλλο προσπαθήσει να κάνει θα το κάνει με μειωμένη απόδοση.


http://leftliberalsynthesis.blogspot.com/

Συνέχεια...

Παρασκευή 2 Ιουλίου 2010

Ο Ευρωπαίος ασθενής


του Γιάνη Βαρουφάκη


Φανταστείτε να βρισκόταν βαριά άρρωστος ένας δικός σας άνθρωπος και οι θεράποντες ιατροί να διαφωνούσαν μεταξύ τους έντονα ως προς την διάγνωση και θεραπεία

Κάποιοι να μιλούσαν για καρκίνο και να πρότειναν άμεση ακτινοβολία ενώ κάποιοι άλλοι να επέμεναν ότι πρόκειται για μια μορφή μυασθένειας που απαιτεί πολύ κορτιζόνη.



Μετά από εκτενές ιατρικό συμβούλιο έβγαλαν την εξής ανακοίνωση:


«Με χαρά μας διαπιστώνουμε ότι επήλθε συμφωνία η οποία όμως αφήνει στον καθένα μας πολλούς βαθμούς ελευθερίας. Όσοι από εμάς πιστεύουμε στην θεωρία του καρκίνου θα προχωρήσουμε με την χρήση ακτινοβολίας. Οι υπόλοιποι θα χορηγήσουν κορτιζόνη. Όμως, και εδώ έγκειται η συμφωνία μας, επειδή νοιαζόμαστε για τον ασθενή, υποσχόμαστε εν μία φωνή ότι και οι μεν και οι δε θα περιορίσουμε την έκταση της θεραπευτικής αγωγής - οι μεν θα χρησιμοποιήσουν την μισή ακτινοβολία από εκείνη που θα ήθελαν και οι δε την μισή δόση κορτιζόνης. Η σύγκλισή μας αυτή αντικατοπτρίζει την δέσμευσή μας σε κοινή στάση απέναντι στην ασθένεια.»

Πως θα νιώθατε με το άκουσμά της; Απόγνωση. Σαν την απόγνωση που ένιωσα διαβάζοντας την πρόσφατη ανακοίνωση των G20, η οποία δεν διαφέρει σε τίποτα (ως προς την ουσία) της προηγούμενης παραγράφου. Από την μία, οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Βραζιλία και η Ινδία (δηλαδή οι μόνες χώρες που παράγουν ενεργό ζήτηση για την παγκόσμια οικονομία) είπαν ότι η διεθνής οικονομία απειλείται από την συρρίκνωση των δημοσίων δαπανών. Από την άλλη, οι Ευρωπαίοι (υπό την απολυταρχική κηδεμονία της Γερμανίας, με την νέα συντηρητική κυβέρνηση της Βρετανίας να σιγοντάρει), ο Καναδάς και κάποιες άλλες εξαγωγικές χώρες, αποφάσισαν πως αυτό που χρειάζεται μια παγκόσμια οικονομία στα πρόθυρα της κατάρρευσης είναι το σπρώξιμο προς τον γκρεμό - μια συντονισμένη μείωση κρατικών δαπανών σαν εκείνη που εφάρμοσε το 1929-1932 ο Πρόεδρος Hoover των ΗΠΑ.



Ερώτημα: Γιατί ο κ. Ομπάμα «ενέδωσε» συμφωνώντας ότι αποτελεί πρωταρχικής σημασίας η μείωση του δημόσιου χρέους, όταν γνωρίζουμε ότι γνωρίζει πόσο επικίνδυνα ανόητη είναι η πρόταση των Ευρωπαίων και όταν έχει μαζί του χώρες κλειδιά όπως Κίνα, Ινδία, Βραζιλία;

Απάντηση: Επειδή αντιμετωπίζει στο εσωτερικό των ΗΠΑ την Ρεπουμπλικανική επίθεση, εν όψει εκλογών για το Κογκρέσο, αιχμή της οποίας είναι η κατηγορία ότι η κυβέρνηση Ομπάμα «σφετερίζεται» το μέλλον της χώρας αφήνοντας το δημόσιο χρέος να πολλαπλασιάζεται προς όφελος ξένων οικονομιών όπως της Γερμανίας και της Κίνας. Όπως όμως δήλωσε ο υπουργός του των οικονομικών, ο Tim Geithner, η Αμερικανική κυβέρνηση δεν αλλάζει ρώτα: Κρίνοντας ότι η παγκόσμια οικονομία κρατιέται από μία κλωστή, οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να την στηρίζουν, έστω και μόνες τους.


Με απλά λόγια, η συνάντηση G20 εξέδωσε ένα ανακοινωθέν στερούμενο οποιασδήποτε λογικής και ηθικής βάσης. Αυτό που κρύβει είναι μια πραγματικότητα που λίγο έχει αλλάξει από το 2009: Οι ΗΠΑ, ως επί το πλείστον, και η Κίνα σε μικρότερο βαθμό, συνεχίζουν να σηκώνουν το βάρος της διατήρησης της παγκόσμιας ζήτησης σε επίπεδα τα οποία, προς το παρόν, αποτρέπουν την κατάρρευση του διεθνούς καπιταλισμού. Αυτές οι δύο χώρες θα συνεχίζουν να αυξάνουν τις δημόσιες δαπάνες. Οι ΗΠΑ δανειζόμενες και η Κίνα ξοδεύονταν τις αποταμιεύσεις της. Οι υπόλοιποι, με πρώτους τους Ευρωπαίους, παραμένουν ταγμένοι στις τάξεις των τζαμπατζήδων - δηλαδή αυτών που προσπαθούν να επωφελούνται από την συνεισφορά εκείνων που πράττουν το «σωστό» καταδικάζοντας το σύνολο (δηλαδή την παγκόσμια οικονομία) σε χαμηλότερη απασχόληση, μεγαλύτερη ανασφάλεια, και περισσότερη φτώχεια.



Τον Μάιο που μας πέρασε, η κατάρρευση των σχεδίων της ΕΕ για το πως θα «διασωθεί» η Ελλάδα οδήγησε την ΕΕ σε μια πλήρη ανατροπή των έως τότε δεδομένων. Η αρχιτεκτονική του Μάαστριχτ κατέρρευσε υπό την πίεση της ζωής. Η ΕΚΤ άρχισε να αγοράζει σωρηδόν κρατικά ομόλογα, ανακοινώθηκε ο μηχανισμός στήριξης των €750 δις για τις ελλειμματικές χώρες, και οι πολίτες της Ευρώπης για πρώτη φορά άκουσαν να γίνεται λόγος για νέους υπερεθνικούς θεσμούς άσκησης οικονομικής πολιτικής. Ήταν μια καλή αρχή στον δρόμο προς τον εξορθολογισμό της ευρωζώνης. Ένα πρώτο βήμα θα ήταν μια συνολική διαπραγμάτευση εντός της ΕΕ που θα έθετε τις βάσεις για έναν πραγματικά κοινό οικονομικό σχεδιασμό.


Ένα μήνα και κάτι αργότερα, η Ευρώπη έκανε αυτό που ξέρει καλύτερα: Πήγε πολλά βήματα πίσω:


1. Ο μηχανισμός στήριξης που στήνεται στο Λουξεμβούργο (ο επονομαζόμενος Special Purpose Vehicle) δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας καθώς (α) ουσιαστικά δημιουργεί ένα νέο τοξικό ομόλογο Ευρωπαϊκής σύλληψης και έκδοσης (την ώρα που η Ευρώπη, υποτίθεται, πνέει μένεα εναντίον των Αμερικανικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που τα σκαρφίστηκαν), και (β) αρνείται πεισματικά να αντιληφθεί ότι το πρόβλημα χρέους έχει δύο πλευρές - εκείνη των κρατών και την άλλη των τραπεζών-ζόμπι.



2. Οι νέοι θεσμοί που συζητιούνται αρνούνται την ανάγκη ενός μηχανισμού ανακύκλωσης των πλεονασμάτων.


3. Ο ρόλος της ΕΕ στην παγκόσμια προσπάθεια αποσόβησης μιας νέας δεκαετίας του 1930 εξακολουθεί να είναι καθαρά παρασιτικός. Τον Απρίλιο του 2009 η κα Μέρκελ ξεκαθάρισε στον Πρόεδρο Ομπάμα στο Παρίσι όπου συναντήθηκαν ότι η Γερμανία δεν θα συμμετάσχει στην τόνωση της παγκόσμιας οικονομίας, αφήνοντάς τον να βγάλει εκείνος το φίδι από την τρύπα. Όπως φάνηκε στο Τορόντο την περασμένη εβδομάδα, η ΕΕ ολόκληρη ενστερνίζεται την επιλογή της Καγκελαρίου για ένα διαχρονικά παρασιτικό ευρωπαϊκό ρόλο.


Η κρίση του 2010, και ιδίως του Μαΐου, έδωσε στην ευρωζώνη μια πρώτης τάξης ευκαιρία να έρθει αντιμέτωπη με την προβληματική της αρχιτεκτονική. Όπως πλέον φαίνεται, η ηγεσία της ευρωζώνης επιλέγει την άρνηση, κάνοντας το καλύτερο δώρο στους εχθρούς της οικονομικής ένωσης, στους ευρωσκεπτικιστές (π.χ. Βρετανούς, ανατολικοευρωπαίους).



Το ευρώ δεν θα αντέξει την πορεία που χάραξε η ευρωπαϊκή μας ηγεσία και την οποία τόσο αυτάρεσκα διατράνωσε στο Τορόντο. Ιδίως αν η Αμερικανική οικονομία μπει σε νέα καθοδική πορεία, κάτι που η παρασιτική στάση της Ευρώπης καθιστά πιο πιθανό. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, τότε να είμαστε σίγουροι ότι οι ΗΠΑ, ιδίως με ένα Ρεπουμπλικανικό Κογκρέσο, θα περιχαρακωθούν περισσότερο στον εαυτό τους (και σε έναν σφικτότερο εναγκαλισμό με την Κίνα) αφήνοντας την Ευρώπη να βολοδέρνεται στα κύματα της στυγνότερης ύφεσης από την δεκαετία του 1930.

Πηγή: http://www.protagon.gr

Συνέχεια...

Τετάρτη 23 Ιουνίου 2010

Οι άλλοι Νοτιοαφρικανοί πρωταγωνιστές


Του Γιάνη Βαρουφάκη


Δεν είναι πρώτη φορά που ένα παγκόσμιο κύπελλο, ή αντίστοιχα ολυμπιακοί αγώνες, φέρνουν στο προσκήνιο ακριβώς αυτά που οι διοργανωτές προσπαθούν τόσο φιλότιμα να κρύψουν. Είναι όμως η πρώτη φορά που οι αντιθέσεις είναι τόσο έντονες. Δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς. Η Νότια Αφρική είναι μια χώρα πρωταθλήτρια στις αντιθέσεις.


Η απόγνωση που για δεκαετίες της επέβαλε το Απαρτχάιντ έδωσε την θέση της στον εκστασιασμό που έφερε η εκλογή του Ματίμπα (του Μαντέλα) στην Προεδρία ενός κράτους του οποίου το νομικό πλαίσιο επισήμως τον θεωρούσε (λίγους μήνες πριν) κάτι σαν επικίνδυνη μαϊμού.


Το κύμα ανθρωποκτονιών, βασανιστηρίων και διώξεων υποχώρησε ξαφνικά και την θέση του πήρε ίσως ο πιο θαρραλέος, προοδευτικός δικαστικός θεσμός που έχουμε δει ποτέ: Το Ειρηνοδικείο της Αλήθειας και της Ομόνοιας (Truth and Reconciliation Tribunal).

Βασανιστές αστυνομικοί, δολοφόνοι μέλη της οργάνωσης Ινκάθα των Ζουλού (που δούλευε για το Απαρτχάιντ εναντίον του κοινού εχθρού, του κόμματος ANC του Μαντέλα), ακόμα και μέλη του ANC που είχαν κάνει κι αυτοί έκτροπα, δικαστικοί που είχαν παράνομα (ακόμα και με εκείνους τους μισανθρωπικούς νόμους) καταδικάσει αθώους σε δεκαετίες στα κάτεργα - όλοι αυτοί για δύο χρόνια παρέλασαν μπροστά από το Ειρηνοδικείο, ομολόγησαν τα εγκλήματά τους μπροστά στα θύματα και στους συγγενείς τους, και πήγαν σπίτι τους χωρίς άλλες συνέπειες. Έτσι, η χώρα γιάτρεψε με τον καλύτερο τρόπο τις πληγές της. (Μήπως να στήναμε κι εμείς ένα αντίστοιχο για τις δικές μας πληγές;)


Η νέα κυβέρνηση του Μαντέλα ξαναζωντάνεψε στο μυαλό όλων μας το ξεχασμένο όνειρο μιας δημοκρατίας που μπορεί να αλλάξει την κοινωνία προς το καλύτερο (πριν ξυπνήσουμε και αρχίσουμε πάλι τα γνωστά - ότι δηλαδή "αν η δημοκρατία μπορούσε να αλλάξει κάτι σημαντικό θα είχε καταργηθεί", ή ότι "πρόκειται για απαίσιο σύστημα που όμως είναι το καλύτερο διαθέσιμο" κλπ). Ένας λαός καταδικασμένος να ζει σε τόπο όπου ο ρατσισμός εναντίον της πλειοψηφίας ήταν Νόμος του Κράτους, άρχισε να αναπνέει.


Όμως οι αντιφάσεις καλά κρατούν. Την χρονιά που ο Μαντέλα εξελέγη Πρόεδρος, το 34% του πληθυσμού ζούσε με λιγότερα από ενάμιση ευρώ την ημέρα. Σήμερα το ποσοστό αυτό βρίσκεται στο 43%. Κι αν δεν έφτανε αυτό, από τότε έως σήμερα χάθηκαν 355 χιλιάδες άνθρωποι, που θα μπορούσαν να έχουν ζήσει αν ο διάδοχος του Μαντέλα, ο Τάμπο Μπέκι, δεν επέμενε πως το AIDS είναι συνομωσία της Δύσης και τα φάρμακα δεν χρειάζονται. Ο συνδυασμός της αύξησης της απόλυτης φτώχειας και της δολοφονικής απραξίας στην εποχή του AIDS μείωσαν το προσδοκώμενο ζωής κατά 13 ολόκληρα χρόνια.


Γιατί τέτοια αύξηση της φτώχειας σε μια περίοδο πρωτόγνωρης δημοκρατίας και εθνικής ανάτασης που μόνο μια πραγματική απελευθέρωση μπορούσε να φέρει; Ο λόγος απλός: Η ιδιοκτησία. Της γης, των μεταλλείων, των επιχειρήσεων. Αυτό ήταν το αντίτιμο που κατέβαλε, εν γνώσει του, ο Μαντέλα για να φύγει αναίμακτα το Απαρτχάιντ. Δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς. Όμως η οικονομική και κοινωνική πορεία της χώρας του δεν μπορούσε να είναι καλή χωρίς αναδιανομή της περιουσίας.


Αναδιανομή έγινε. Πάντα γίνεται. Ποτέ η κατανομή των αγαθών δεν μένει στάσιμη. Το πρόβλημα είναι ότι έγινε ακόμα πιο άνιση. Πως; Πρώτον, μια μικρή μειοψηφία μαύρων μεσοαστών χρησιμοποίησαν τις νέες ευκαιρίες που τους έδωσε η πολιτειακή αλλαγή και η σχέση τους με την νέα κυβέρνηση, δραστηριοποιήθηκαν με ενθουσιασμό στον τομέα της διαφθοράς, και έτσι πλούτισαν.


Παράλληλα, οι διεθνείς τάσεις στο παγκόσμιο εμπόριο, η διεθνής κρίση, μαζί με τις περικοπές στον δημόσιο τομέα (που επέβαλαν οι κυβερνήσεις του ANC υπό τον φόβο των διεθνών αγορών - σας λέει κάτι αυτό;), έσπρωξαν τις μάζες των φτωχών βαθύτερα στην φτώχεια. Έτσι πλήθυναν τα άκρα της κατανομής εισοδήματος, με το άκρο που είναι βυθισμένο στην ανέχεια να αυξάνεται και να πληθύνεται πολύ, πολύ γρηγορότερα.


Κάπου εκεί ήρθε να προστεθεί το Παγκόσμιο Κύπελλο. Ο ενθουσιασμός των Νοτιοφρικανών ήταν τόσο ειλικρινής όσο και μεταδοτικός. Όταν η Ν.Α. πήρε την διοργάνωση του παγκόσμιου κυπέλλου από την FIFA θυμάμαι να μιλώ με νοτιοαφρικανούς που δεν μπορούσαν να συγκρατήσουν κραυγές χαράς. Τους θύμισε το Παγκόσμιο Κύπελλο του Ράγκμπυ του 1995, τότε που ο Μαντέλα σχεδόν ανάγκασε λευκούς και μαύρους να γιορτάσουν μαζί για πρώτη φορά. (Είδατε την πρόσφατη ταινία του Clint Eastwood, με τον Morgan Freeman στον ρόλο του Μαντέλα;)


Έτσι είναι η Νότια Αφρική: Μια χώρα μανιοκαταθλιπτική. Μια χώρα που οι κάτοικοί της την μία στιγμή θεωρούν ότι η ζωή τους είναι ένα μαρτύριο και την αμέσως επόμενη στιγμή εκστασιάζονται, πεπεισμένοι ότι ζουν στην καλύτερη χώρα στον κόσμο. Ίσως επειδή και οι δύο στιγμές είναι αυθεντικές...


Οι οικονομολόγοι υπολογίζουν ότι το Παγκόσμιο Κύπελλο θα αυξήσει φέτος το εισόδημα της Ν.Α. κατά 0,3%. Το ότι κόστισε 1,6% του εισοδήματος των τελευταίων δύο ετών δεν είναι αυτό που με ενοχλεί. Με ενοχλεί η FIFA. Η αποφασιστικότητα με την οποία κυνηγά τον στόχο του κέρδους της ύψους $3 δις (καθαρά), την ώρα που θα αφήσει το κράτος της Ν.Α. με τουλάχιστον $2 δις χρέη (συν στάδια τα οποία, όπως και τα δικά μας του 2004, θα αραχνιάσουν αμέσως), αποτελεί την πιο πρόσφατη μορφή μιας δυσβάστακτης νεο-αποικιοκρατίας.


Δεν είμαι εκεί αυτές τις μέρες. Ακούω όμως, από τον φίλο μου τον Andrew Feinstein (παλιό αγωνιστή του ANC και βουλευτή της πρώτης κυβέρνησης του Μαντέλα) ότι η FIFA επέμεινε και πέτυχε (α) να επιβάλει ψηλές τιμές σε εισιτήρια και ξενοδοχεία σε βαθμό που πήγαν στην χώρα για να συμμετάσχουν στο πανηγύρι μόνο 11,5 χιλιάδες επισκέπτες από όλες τις Αφρικανικές χώρες μαζί, και (β) να αποκλείσει σε ακτίνα 30 χιλιομέτρων τόσο από τα γήπεδα όσο και από τα πάρκα με τις γιγαντοοθόνες τους ντόπιους πλανόδιους πωλητές, επιτρέποντας μόνο εκείνους που έχουν την άδεια της FIFA και πωλούν αποκλειστικά τα γνωστά βαρετά της προϊόντα.


Το Απαρτχάιντ έπεσε. Αυτό ήταν καλό. Όμως, όπως αποδεικνύουν τα στοιχεία για την φτώχεια, την ιδιοκτησία και τον θάνατο, ένα άλλο Απαρτχάιντ ζει και βασιλεύει.

Και τώρα που οι νοτιοαφρικανοί ζουν μέρες Παγκοσμίου Κυπέλλου, του πρώτου στην Αφρική, η FIFA, ως ένας νέος Βρετανός αποικιοκράτης, καταφέρνει να περιθωριοποιήσει τους Αφρικανούς στο ίδιο τους το σπίτι. Ευτυχώς, η ιστορία δεν τελειώνει με την τελική σφυρίχτρα του μεγάλου Τελικού. Ο αγώνας συνεχίζεται...

http://www.protagon.gr/Default.aspx?tabid=706&smid=5799&ArticleID=2950&reftab=37&t=Οι-άλλοι-Νοτιοαφρικανοί-πρωταγωνιστές

Συνέχεια...

Τρίτη 22 Ιουνίου 2010

Δεν αρκούν οι θεσμικές αλλαγές

Φαίνεται πως δεν έχει γίνει αντιληπτό πως καμιά θεσμική αλλαγή δεν έχει ελπίδες επιτυχίας χωρίς την αλλαγή νοοτροπίας και πολιτικής σκέψης σε διοικούντες και διοικούμενους. Οι ελάχιστες φωτεινές εξαιρέσεις Δημάρχων κατά τη Μεταπολίτευση και το έργο που σημαδεύει το πέρασμά τους, το επιβεβαιώνει.

Άρθρο του Νέστoρα Χατζούδη
που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «ΗΧΩ Γαλατσίου»

Πριν μερικά χρόνια οι εμπνευστές της θεσμικής μεταρρύθμισης της Τ.Α. με τη συμβολική ονομασία «Καποδίστριας», εμφανίζονταν βέβαιοι ότι έκαναν επιτέλους τη σωστή διάγνωση της κακοδαιμονίας του Θεσμού και ότι βρήκαν το φάρμακο για την εύρυθμη και παραγωγική λειτουργία του.

Πριν τον «Καποδίστρια» συχνές ήταν, κατά τη μεταπολιτευτική περίοδο, και οι περιορισμένου εύρους διάφορες θεσμικές παρεμβάσεις που φιλοδοξούσαν κάθε φορά να φέρουν στο επίπεδο των κοινωνικών αναγκών τη λειτουργία και την παραγωγικότητα των ΟΤΑ. Στο μεσοδιάστημα από τον «Καποδίστρια» επιχειρήθηκε ανεπιτυχώς ο «Καποδίστριας 2» και τελικά φτάσαμε στη θεσμική «κορύφωση» με τον «Καλλικράτη».

Σ’ αυτή τη τριανταπεντάχρονη θεσμική περιπέτεια της Τ.Α. πολλά και φιλόδοξα επιχειρήθηκαν από τις διάφορες κυβερνήσεις, ο Θεσμός όμως δεν έπαψε να χωλαίνει σοβαρά, η αποστολή του ως Κύτταρο της Δημοκρατίας και Άμεση Λαϊκή Εξουσία να παραμένει ζητούμενο, τα Αστικά Κέντρα να βουλιάζουν στα προβλήματα και οι πολίτες να απογοητεύονται.

Γι αυτό βέβαια δεν φταίνε οι αλλαγές που έγιναν ή εκείνες που θα θέλαμε και δεν προχώρησαν. Οι Φορείς της Τοπικής Εξουσίας αντιγράφοντας τις πρακτικές της Κεντρικής Πολιτικής , την συναγωνίστηκαν επιτυχώς σε αναποτελεσματικότητα και απαξίωση του ανθρώπινου δυναμικού της και ξεπερνώντας την σε ευρηματικότητα κατασπατάλησαν τους καθόλου ευκαταφρόνητους οικονομικούς πόρους που εισέρευσαν στα ταμεία των ΟΤΑ.

Έτσι δεν είναι τυχαίο που ο ποιοτικός δείκτης διαβίωσης , ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα, όχι μόνο δεν βελτιώθηκε αλλά η δυναμική της επιδείνωσης του έχει προσλάβει ανησυχητικούς ρυθμούς. Η όποια βελτίωση σε συγκεκριμένους τομείς ήταν αναπόφευκτη και επιβλήθηκε από τη δυναμική των πραγμάτων λόγω της γενικής κοινωνικής και οικονομικής εξέλιξης.

Και φυσικά για τη κατάσταση αυτή δεν ευθύνεται, κατά κύριο λόγο όπως παραπλανητικά υποστηρίζεται, η όποια θεσμική και οικονομική ανεπάρκεια . Δηλαδή το συνήθως επικαλούμενο «αντιδραστικό θεσμικό πλαίσιο» και ο «οικονομικός στραγγαλισμός» των Ο.Τ.Α. Για παράδειγμα, είναι βέβαιο και γενικά αποδεκτό ότι η πόλη μας, το Γαλάτσι, με το συγκεκριμένο θεσμικό και οικονομικό πλαίσιο που ίσχυσαν στις δεκαετίες της μεταπολίτευσης, μπορούσε να είναι πολύ διαφορετική. Μια πόλη με ανεκτό και ανθρώπινο αστικό περιβάλλον.

Οι αιτίες της παθογένειας που ταλανίζει τη Τ.Α. είναι ίδιες με εκείνες της Κεντρικής Εξουσίας, που έφερε τη χώρα στο σημερινό κατάντημα και που κανένας δεν μπορεί να ισχυριστεί σοβαρά ότι οφείλονται στις όποιες συνταγματικές, νομικές και οικονομικές ανεπάρκειες.

Η απουσία οράματος, σχεδιασμού και συγκεκριμένου προγραμματισμού, η εξ αυτού κατασπατάληση των οικονομικών πόρων σε αντιπαραγωγικές δραστηριότητες και σε ασκήσεις επικοινωνιακής πολιτικής, η απουσία αξιοκρατικής και ορθολογικής αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού, ο κομματικός εναγκαλισμός που αποτρέπει την εκδήλωση ενδιαφέροντος και λειτουργεί ως φραγή στον εμπλουτισμό του πολιτικού δυναμικού με ικανούς και ανιδιοτελείς πολίτες, η πελατειακή πρακτική και συναλλαγή που υποτάσσει το συλλογικό αγαθό στο ιδιωτικό συμφέρον, οι αδιαφανείς αντιδημοκρατικές πρακτικές που ευνοούν τη διαφθορά, την παρανομία, την αυθαιρεσία και την παραβατικότητα και η άσκηση προσωπικών πολιτικών που αγνοούν τις πραγματικές ανάγκες των πολιτών, ωθούν στο περιθώριο τα συλλογικά προβλήματα και απαξιώνουν τα συλλογικά αγαθά, δεν διαφέρουν σε γενικό και τοπικό επίπεδο άσκησης της εξουσίας.

Οι εξαιρέσεις το επιβεβαιώνουν

Η αντίληψη ότι με το υφιστάμενο Πολιτικό Σύστημα δεν μπορεί να γίνει τίποτα είναι απλοϊκή και μοιρολατρική. Ότι σε κάθε μεταρρύθμιση μπορεί να κρύβονται και ανομολόγητες προθέσεις των κυβερνώντων είναι πολύ πιθανόν. Ότι θα μπορούσε ο «Καλλικράτης» να είναι διαφορετικός και με προβλέψεις που να ανταποκρίνονται καλύτερα στη σημερινή κατάσταση , δεν χωρεί αμφιβολία. Όμως το σύνδρομο της άρνησης και απόρριψης σε κάθε προσπάθεια αλλαγής χωρίς πειστικές βελτιωτικές αντιπροτάσεις και με επιχειρήματα «δίκην φύλλου συκής» και αντιδράσεις εντυπωσιασμού για να μην είναι εύκολα διακριτά τα ιδιοτελή κίνητρα (προσωπικά ή συμφέροντα ομάδων) που τις τροφοδοτούν, μας οδηγεί στη στασιμότητα αν όχι στην πισωδρόμηση.

Μπορεί κανείς να ισχυριστεί σοβαρά ότι οι Δήμοι και οι Κοινότητες ανταποκρίνονταν καλύτερα στα προβλήματα των πολιτών πριν τις μεγάλες θεσμικές αλλαγές;

Μπορούμε να ισχυριστούμε ότι η αδυναμία των ΟΤΑ, τα τελευταία χρόνια, να οργανώσουν στοιχειωδώς την αντιμετώπιση των προβλημάτων αρμοδιότητας τους οφείλεται στο «Καποδίστρια»;

Τελικά τι θέλουμε! Να εξασφαλίσουμε, από το ξεκίνημά του, και του «Καλλικράτη» την αποτυχία !

Αυτό δεν υποδηλώνεται από την ποιότητα και τη μορφή των αντιδράσεων σε όλους τους πολιτικούς χώρους και ποιο εμφαντικά από τις θέσεις και πρακτικές επίδοξων, και με κομματική στήριξη ή ανοχή, υπό τον «Καλλικράτη» Περιφερειαρχών και Δημάρχων

Φαίνεται πως δεν έχει γίνει αντιληπτό πως καμιά θεσμική αλλαγή δεν έχει ελπίδες επιτυχίας χωρίς την αλλαγή νοοτροπίας και πολιτικής σκέψης σε διοικούντες και διοικούμενους. Οι ελάχιστες φωτεινές εξαιρέσεις Δημάρχων κατά τη Μεταπολίτευση και το έργο που σημαδεύει το πέρασμά τους, το επιβεβαιώνει.
ΝΕΣΤΩΡ ΧΑΤΖΟΥΔΗΣ


Συνέχεια...

Δευτέρα 21 Ιουνίου 2010

Για ένα κίνημα με σχέδιο, φορέα άμεσων ρεαλιστικών οραματικών στόχων...


Του Νίκου Κοτζιά

Η χώρα έχει ανάγκη ενός ουσιαστικού σχεδίου που να της δίνει προοπτικές। Να γεννά προσμονές και ελπίδες. Να αντιστρατεύεται τη «δημιουργική λογιστική».


Ταυτόχρονα, και όσο αυτό το σχέδιο δεν διαμορφώνεται, και κατά προέκταση δεν υλοποιείται, είναι επείγον οι πιο διαφορετικές δυνάμεις της ελληνικής κοινωνίας, να διαμορφώσουν άμεσα ένα μεγάλο κίνημα που να προωθεί την αντίσταση απέναντι στην κατάρρευση της χώρας και να ανοίξει διάλογο για μια διαφορετική πορεία της.

Το σχέδιο αυτό δεν θα είναι ένα πρόγραμμα κόμματος ή πολιτικού κινήματος, ή κάποιο υποκατάστατό του, αλλά ένα σχέδιο που...
μπορεί να το υιοθετήσει όλο ή εν μέρει ο οποιοσδήποτε και η οποιαδήποτε, άτομο, κόμμα, κοινωνικός φορέας, παρέα, μπλόκερς και πολίτες।

Αποσκοπεί στην πραγμάτωση έξη, τουλάχιστον, μεγάλων στόχων που περιγράφω στη συνέχεια. Στην επαναφορά της αισιοδοξίας στην ελληνική κοινωνία. Στην χάραξη ενός ρεαλιστικού οράματος για το αύριο.

Τέλος, αποσκοπεί στο να υποχρεώσει τη κ
βέρνηση να απαντήσει σε σειρά ερωτημάτων τα οποία όταν τα ακούει σφυρίζει αδιάφορα. Εννοώ ερωτήματα όπως εκείνο που αφορά τους λόγους που οδήγησαν το οικονομικό επιτελείο της, όταν η Επιτροπή πρότεινε τέσσερα χρόνια εξόδου από την κρίση, εκείνο αντί να προτείνει τα πέντε, αντιπρότεινε, ω! τι πονηροί!


Ω τι θαυμάσια! Τρία χρόνια. Χρονοδιάγραμμα που αποτελεί το θεμέλιο για την σημερινή πολιτική λιτότητας που για ορισμένους στο οικονομικό επιτελείο δεν συγκροτήθηκε ως ανάγκη για την αντιμετώπιση της κρίσης, αλλά ως «ευκαιρία με αφορμή την κρίση».

Κίνημα για την προάσπιση και προώθηση έξη στόχων

Στις σημερινές συνθήκες κρίσης, όπου η κυβέρνηση διεκπεραιώνει λογιστικά βιβλία και ονειρεύεται, όπως έλεγε μεταπολεμικά ο Γεώργιος Παπανδρέου, να «ευημερούν οι αριθμοί ενώ θα υποφέρουν οι άνθρωποι», είναι επιτακτική ανάγκη να αποκτήσει και πάλι ο απλός πολίτης ένα κοινωνικό – πολιτικό αποκούμπι. Το ΠΑΣΟΚ δείχνει τάσεις αυτοκτονίας ως προς τις σχέσεις του με τα λαϊκά στρώματα.


Η αριστερά δεν συμπεριφέρεται ως αριστερά. Ένα κομμάτι της έχει ως υπέρτατο στόχο την «διατηρήσει του φρουρίου της», ενώ το άλλο έχει θέσει το «εγώ» πάνω από το «εμείς» και τα συλλογικά αγαθά και ανάγκες.


Ταυτόχρονα, η μεγάλη πλειοψηφία στο ΠΑΣΟΚ και στην Αριστερά, αλλά και δυνάμεις από άλλα κόμματα καθώς και κοινωνικούς χώρους, μπορούν και θέλουν να υπερασπιστούν ορισμένες στοιχειώδεις κατακτήσεις και δικαιώματα. Να μην επιτρέψουν την πλήρη κατάρρευση της χώρας, του κοινωνικού ιστού και της εθνικής της ταυτότητας.


Χρειάζεται, λοιπόν ένα κίνημα από τα κάτω που θα συμπεριλαμβάνει δυνάμεις από όλες τις πολιτικές και κοινωνικές περιοχές.Ποιοι μπορούν να είναι αυτοί οι στόχοι; Κατά τη γνώμη μου οφείλουν να είναι (και ας συμπληρώσει, διορθώσει, αφαιρέσει, ο καθένας και η καθεμία ότι εκείνος (-η) θεωρεί ορθό) οι εξής έξη: Προάσπιση της δημοκρατίας, των κοινωνικών κατακτήσεων, του δημόσιου πλούτου, μιας δίκαιης ανάπτυξης, με μια νέα αντίληψη για την ΕΕ, και, τέλος, μιας δημοκρατικής ρεαλιστικής ενεργητικής εξωτερικής πολιτικής,.

Στόχος πρώτος κάθε κινήματος η προάσπιση της Δημοκρατίας

Θεμέλιο κάθε κινήματος αυτή τη στιγμή είναι η προάσπιση της δημοκρατίας, της δημοκρατικής διαδικασίας, των δημοκρατικών θεσμών και του πολιτισμού του δημοκρατικού διαλόγου. Η δημοκρατία κινδυνεύει τόσο από αυτούς που θέλουν «να κάψουν τη βουλή», όσο και από εκείνους που με την πρακτική τους γεννάνε αυτές τις διαθέσεις καψίματος.

Η δημοκρατία κινδυνεύει από εκείνους που παριστάνουν τους ειδικούς και επιδιώκουν να αφήσουν την κοινή γνώμη χωρίς επαρκείς πληροφορίες. Που θεωρούν ότι οι ειδικοί ή τα «ειδικά συμφέροντα» είναι οι μόνοι που μπορούν να γνωρίζουν και να διαχειρίζονται τα κοινά.

Σε αντίθεση με την Αρχαία Αθηναϊκή Δημοκρατία όπου οι ειδικοί θεωρούνταν κίνδυνος για τη δημοκρατία και την πόλη. Για αυτό εξάλλου, οι ειδικοί μπορούσαν να κοινοποιούν στο Δήμο τις ειδικές γνώσεις και εκτιμήσεις τους, ενώ η Πολιτική απόφαση παρέμενε στον Δήμο.Ακόμα μεγαλύτερο δημοκρατικό πρόβλημα είναι το γεγονός ότι έχουν εμφανιστεί σειρά υπερεθνικών θεσμών που λαμβάνουν αποφάσεις για το μέλλον αυτού του τόπου χωρίς τη συμμετοχή της κοινωνίας.


Εδώ δεν έχει απλά απολεσθεί ένα τμήμα κυριαρχίας, αλλά, ουσιαστικά, έχει καταργηθεί η συγκροτημένη δημοκρατική συμμετοχή στη λήψη και υλοποίηση απόφασης για ζωτικές ανάγκες της ίδιας της κοινωνίας και των πολιτών. Είναι ολοφάνερο ότι η έλευση του ΔΝΤ, της ΕΕ και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αποτελεί τον μηχανισμό πίσω από τον οποίο κρύβονται τα συμφέροντα των ξένων και των ελληνικών τραπεζών, ενώ έχει ουσιαστικά καταργηθεί στα μεγάλα σοβαρά ζητήματα κάθε ίχνος δημοκρατίας.

Η κατάργηση αυτή δεν μπορεί να υπερκεραστεί με κάποια παιχνίδια διαβούλευσης. Είναι κατά συνέπεια επιτακτική ανάγκη να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα ελέγχου και λήψης απόφασης μιας δημοκρατικά οργανωμένης κοινωνίας.

Στόχος δεύτερος: Η προάσπιση των κοινωνικών κατακτήσεων

Μέσα στο κλίμα αντιδημοκρατικότητας που σκεπάζεται από τις δήθεν διαβουλεύσεις, καταβάλλεται συστηματική προσπάθεια να περιοριστούν και να καταργηθούν τα κοινωνικά δικαιώματα των εργαζομένων και γενικότερα σειρά από συλλογικά δημοκρατικά δικαιώματα των πολιτών.


Δεν είναι απλά το γεγονός ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται εκτός της ελληνικής κοινωνίας, αλλά επιπλέον, και για αυτό εξάλλου λαμβάνονται εκτός, οι αποφάσεις αυτές στοχεύουν σε δικαιώματα δεκαετιών. Με αυτό τον τρόπο τα μεγάλα ελληνικά και ξένα συμφέροντα προσπαθούν να πάρουν μια ρεβάνς από τον ελληνικό λαό που με πολύ ιδρώτα, ακόμα και αίμα, είχε διασφαλίσει για τον εαυτό του αυτά τα δικαιώματα.


Στοχεύοντας οι μηχανισμοί που δεν αποφασίζουν με δημοκρατικές διαδικασίες στις κατακτήσεις και τα δικαιώματα των Ελλήνων μισθωτών και των μεσαίων στρωμάτων, προσπαθούν, ταυτόχρονα, να αναδείξουν ως υπαίτιο της κρίσης αυτά τα κοινωνικά στρώματα και ομάδες, καθώς και τα εισοδήματά τους.


Ο αντιδημοκρατικός και αντικοινωνικός χαρακτήρας των πρόσφατων μέτρων συνοδεύεται, δυστυχώς, από μια βαθιά κοινωνική ανηθικότητα.Η κυβέρνηση και πολλά ΜΜΕ προσπαθούν να απαλλάξουν τους ένοχους από τις ευθύνες τους. Είναι έτοιμη να τους ξεπουλήσει τον δημόσιο πλούτο.


Αντίθετα, στοχεύον ενάντια στα μεσαία στρώματα και τους μισθωτούς. Λιδωρούν σε βάρος των δημοσίων υπαλλήλων. Σε αυτές τις επιλογές των εξουσιαστών, σε αυτή τη στάση τους, θα πρέπει να αντιτάξουμε μια διαφορετική, ηθικά στερεή αντίληψη για το ποιος φταίει για την κρίση και πώς αυτή αντιμετωπίζεται. Αντίληψη που δεν χάνει τον προσανατολισμό της από τον άρτο και θέαμα που μας δίνουν σήμερα, τιμωρώντας απόμαχους υπηρετήσαντες το σύστημα προκειμένου να διασωθούν οι «χρησιμότεροι».

Στόχος τρίτος: Η προάσπιση του δημόσιου πλούτου

Κάθε λαός διαθέτει τον ατομικό και συλλογικό του πλούτο. Η ευρύτερη βαθμίδα συλλογικής ιδιοκτησίας είναι ο δημόσιος πλούτος και οι δημόσιες ιδιοκτησίες. Μέσα από μια ιστορική πορεία το ελληνικό δημόσιο διαθέτει εργαλεία απαραίτητα για την ανάπτυξη της χώρας, αλλά και υπέρβαρα από τα οποία μπορεί και πρέπει να απαλλαχτεί.


Το πρόβλημα με τις συμφωνίες που κάνει η παρούσα κυβέρνηση είναι ότι είναι διατεθειμένη να προβεί σε δύο πολιτικά ατοπήματα. Το πρώτο να πουλήσει ακόμα και δίκτυα δημόσιων αγαθών που είναι απαραίτητο να βρίσκονται στην εποπτεία του δημοσίου, όπως είναι το νερό, και το δεύτερο ότι επιδιώκει να πουλήσει απαραίτητη ή μη δημόσια περιουσία σε πολύ φθηνή τιμή.


Δηλαδή, να επιτρέψει όλοι εκείνοι, ξένοι τραπεζικοί και άλλοι τοκογλύφοι, Έλληνες φοροφυγάδες και φοροκλέπτες, να κάνουν πάρτυ πάνω στο κορμί της χώρας. Να τους επιτρέψει να είναι κερδισμένοι μία φορά από τις κλοπές που μας οδήγησαν στην κρίση. Να τους επιτρέψει να κερδίζουν, δεύτερη φορά, από την κρίση για την οποία ευθύνονται οι ίδιοι, και, τέλος, κερδισμένοι τρίτη φορά, να αγοράσουν τσάμπα τον δημόσιο πλούτο με τα κλοπιμαία.


Ίσως δε, στο μέλλον, αφού θα έχουν καταστρέψει τις υποδομές να βγάλουν κέρδη, τέταρτη φορά, πουλώντας στο ελληνικό δημόσιο ακριβά αυτά που σήμερα θα αγοράσουν φτηνά. Με άλλα λόγια, είναι επιτακτική ανάγκη να υπερασπιστούμε τα δημόσια αγαθά και τα δημόσια δίκτυα που τα παράγουν από τα νύχια της λαμογιάς και της διαπλοκής.


Και ας πάψει η κυβέρνηση να δημιουργεί σκόπιμες συγχύσεις: άλλο νέες επενδύσεις και άλλο μετακίνηση δημόσιας περιουσίας σε ιδιωτικά χέρια, όταν, μάλιστα αγοράζονται με τα κλοπιμαία. Κλοπιμαία που λείπουν σήμερα στα δημόσια οικονομικά και είναι η θεμελιακή αιτία της κρίσης.

Η πάλη για αυτούς τους στόχους θα πρέπει να συνδυάζεται με εκείνη για τους τρεις επόμενους, όπως θα αναλύσω την επόμενη εβδομάδα από αυτή τη στήλη.

Συνέχεια...

Oταν η Αριστερά αυτοκτονεί


Του ΚΩΣΤΑ ΒΕΡΓΟΠΟΥΛΟΥ
Πηγή: ΕΝΕΤ 18/6/2010


Ενώ ο καπιταλισμός βυθίζεται σε βαθιά διαρθρωτική κρίση, η Αριστερά στην εποχή μας αυτοκτονεί, τόσο στη χώρα μας όσο και στην Ευρώπη.


Η παράδοξη εμπειρία του 1930 επαναλαμβάνεται: ο φιλελεύθερος και ασύδοτος καπιταλισμός καταβαραθρώθηκε τότε, όπως και σήμερα, όμως η υπέρβασή του δεν προήλθε από την Αριστερά, αλλά από δυνάμεις που η Αριστερά εσπίλωνε ως «μη-ταξικές», «μικροαστικές», «ουτοπικές».



Ο Βρετανός οικονομολόγος Κέινς (1883-1947) και ο Αμερικανός πρόεδρος Ρούζβελτ (1882-1945) υλοποίησαν αυτό που οι ακεραιόφρονες της Αριστεράς κατήγγειλαν ως «απατηλή ουτοπία»: ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο, με ανακατανομή εισοδήματος, άμβλυνση ανισοτήτων, σχετική κοινωνική δικαιοσύνη, το «Νιου Ντιλ» (1935), που, λόγω της επιτυχίας του, γενικεύθηκε μεταπολεμικά στην Ευρώπη।

Ο,τι είχε θεωρηθεί «ουτοπία» έλαβε σάρκα και οστά. Από το 1930, οι ακεραιόφρονες της συντηρητικής πλευράς, όπως και της προοδευτικής, διαβεβαίωναν ότι οι δημόσιες δαπάνες κατέστελναν τις ιδιωτικές, ότι η επέκταση του κράτους συρρίκνωνε την οικονομία και την κοινωνία.


Ομως, ο έμπρακτος απολογισμός τού μεταπολεμικού κοινωνικού κράτους αποδείχθηκε συντριπτικός: ποτέ άλλοτε στην ιστορία ο καπιταλισμός δεν πραγματοποίησε τόσο υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, συσσώρευσης κεφαλαίου και κερδών, και ποτέ άλλοτε δεν έφθασε τόσο κοντά στη συρρίκνωση της ανεργίας και πλήρη απασχόληση. Οι κοινωνικές κατακτήσεις κατοχυρώθηκαν από τον μεταπολεμικό καπιταλισμό με το αζημίωτο.


Στην προχιτλερική Γερμανία του 1930, όπως επισημαίνει ο Σουμπέτερ (1883-1950), μόνον τα εργατικά συνδικάτα διεκδικούσαν κοινωνικές μεταρρυθμίσεις, ενώ η δογματική Αριστερά μετά βδελυγμίας απέρριπτε κάθε δυνατότητα συμβιβασμού μεταξύ των δύο πόλων της κοινωνίας. Φανταζόταν ότι έτσι θα αποκόμιζε οφέλη από την αύξουσα κοινωνική ανυποληψία του πολιτικού συστήματος.


Ομως, με τον αυτοαποκλεισμό της από τις αναζητήσεις διεξόδου από την κρίση, στην ουσία θεωρήθηκε η ίδια παράγων συντήρησης του ανυπόληπτου πολιτικού συστήματος.


Ενώ η γερμανική κοινωνία σπαρασσόταν από κοινωνικά κινήματα, η ακεραιόφρων Αριστερά έθεσε εαυτήν εκτός πολιτικής, στιγματίζοντας όσους μετείχαν αυτής, εκτιμώντας ότι η επερχόμενη κατάρρευση θα απέβαινε σε όφελός της. Το στοίχημα χάθηκε: η ολιγωρία της Αριστεράς κατανοήθηκε από την κοινωνία ως έμμεση κάλυψη του καταρρέοντος συστήματος και η ίδια ως ιδιότυπο, αλλά αναπόσπαστο ανάχωμα αυτού.


Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης σαρώθηκε, όχι από το κεφάλαιο, αλλά με τη λαϊκή ετυμηγορία των θυμάτων του αποπληθωρισμού και της εκρηκτικής ανεργίας, που επέβαλαν οι τράπεζες, με συγκατάνευση της Αριστεράς. Η τελευταία ύψωσε σημαία της τον αποπληθωρισμό, συνέπλευσε με τους τραπεζίτες, με πρόσχημα την προστασία του εργατικού εισοδήματος από τον πληθωρισμό, υπό την παραπλανητική ρητορεία περί «ταξικής συσπείρωσης».



Στην εποχή μας, το παράδοξο επαναλαμβάνεται: τα ιδανικά της Αριστεράς συναντούν ασύγκριτα ευρύτερη κοινωνική απήχηση απ' ό,τι οι πολιτικοί σχηματισμοί της. Η γοητεία των ιδεών της αντισταθμίζεται με τη δυσπιστία και την καχυποψία, στην οποία προσκρούουν οι πολιτικοί σχηματισμοί της. Βασική εξήγηση θα ήταν ότι οι συγκεκριμένοι πολιτικοί φορείς της Αριστεράς δεν πείθουν πως υπηρετούν πράγματι τα ιδανικά που επαγγέλλονται.



Ημεγάλη πλειονότητα του πολιτικού προσωπικού των αριστερών σχηματισμών αφιερώνει ασύγκριτα περισσότερο χρόνο στα οργανωτικά και στην εκκαθάριση εσωτερικών λογαριασμών, παρά στην εγκαθίδρυση σταθερών και δημιουργικών δεσμών με την κοινωνία.

Αντί να είναι κοινωνιοκεντρικοί, παραμένουν εξουσιοκεντρικοί. Αντί να απευθύνονται προς την κοινωνία, της στρέφουν τα νώτα και απλώς την επικαλούνται καιροσκοπικά στις μεταξύ τους διενέξεις. Αυτός ακριβώς είναι ο ορισμός της γραφειοκρατικοποίησης των αριστερών σχημάτων και μορφωμάτων, που καταλήγουν σήμερα να εμπνέουν περισσότερη καχυποψία, παρά εμπιστοσύνη.


Καταγεγραμμένη φιλοδοξία όλων είναι να ηγεμονεύσουν σε κάποιο μυθικό κοινωνικό κίνημα, που φαντάζονται ότι δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς την ηγεσία τους.


Ομως, η ιστορία διδάσκει ότι οι κοινωνικές ανατροπές δεν είναι ποτέ προϊόν οργανωτικών αποφάσεων ούτε ηγεσιών, όσο φωτισμένες και αν υποτεθούν αυτές. Οι κοινωνικές εξελίξεις ακολουθούν ανελέητο και ανεξέλεγκτο δικό τους ρυθμό, ενώ πρόβλημα των πολιτικών σχηματισμών παραμένει σταθερά ότι αιφνιδιάζονται πάντα από τα κοινωνικά γεγονότα και τρέχουν με υστέρηση πίσω από αυτά, προκειμένου να συμμετάσχουν στη φάση της περιστολής τους. Δεν εξαρτάται ποτέ η ιστορία από την Αριστερά, αλλά πάντοτε η Αριστερά από την ιστορία.



Στην παρούσα ιστορική στιγμή, η Αριστερά δεν σώζεται με αναδίπλωση σε κανένα προκατασκευασμένο δόγμα ούτε με την απομονωτική αυτοανακηρυγμένη «ταξική πολιτική». Αλλά δεν σώζεται επίσης ούτε με καιροσκοπικό «άνοιγμα» στον χώρο του πολιτικού δικομματισμού, ο οποίος σήμερα έχει δυσφημισθεί όσο ποτέ άλλοτε.



Φυσικά και αβίαστα, μοναδική οδός για την Αριστερά θα ήταν η ανεπιφύλακτη επάνοδός της στην κοινωνία, χωρίς βεβαίως να αφήνει ανεκμετάλλευτες τις δυνατότητες που μπορεί εκάστοτε να προκύπτουν από τις αντιφάσεις του σημερινού, έστω και καταρρέοντος, πολιτικού συστήματος.

Αλλωστε, σπάνιες είναι οι ιστορικές στιγμές που το πολιτικό σύστημα ανασκευάζεται μέσω μετωπικής σύγκρουσης με «εξωτερικές» δυνάμεις. Συνήθως συμβαίνει το αντίθετο: υπό την αύξουσα κοινωνική πίεση, κάποιες δυνάμεις από το εσωτερικό του πολιτικού συστήματος αναλαμβάνουν μεταρρύθμιση προς διάσωσή του, που όμως μπορεί να καταλήγει ακόμη και στην κατάρρευση και ανατροπή του.



Η Αριστερά σήμερα επισημαίνει έλλειμμα κοινωνικής ευαισθησίας των αστικών πολιτικών δυνάμεων, όμως η ίδια, σε όλες τις παραλλαγές της, με την αποκλειστική προσήλωσή της στην οργανωτικιστική και εσωστρεφή κατανόηση του κοινωνικού προβλήματος, αποδεικνύεται περισσότερο αμείλικτη και άστοργη κοινωνικά απ' ό,τι οι υποτιθέμενοι αντίπαλοί της.


Η επιχείρηση ένταξης των λαϊκών κινητοποιήσεων σε προκατασκευασμένα από το παρελθόν σχήματα δεν συνιστά αριστερή πολιτική, αλλά γραφειοκρατικό εγχείρημα. Πρόβλημα της Αριστεράς σήμερα δεν είναι το έλλειμμα προγράμματος, αλλά η δυσπιστία της απέναντι στη φαντασία, την ευρηματικότητα και την ανεξέλεγκτη δυναμική των κοινωνικών δυνάμεων: η υπόνοια ότι δεν ενθαρρύνει την κοινωνία να εκφρασθεί, όσο κυρίως πασχίζει να την οικειοποιηθεί.

Εάν η αυτοκτονία της κατανοηθεί ως αναγνώριση του προβλήματος, αυτό θα συνιστούσε για την κοινωνία απαρχή για μια νέα ελπίδα.

Συνέχεια...

Σάββατο 19 Ιουνίου 2010

Το ποδόσφαιρο είναι καταφύγιο του σωβινισμού, του Ιαν Μπουρούμα


Ο Ρίνους Μίχελς, ο επονομαζόμενος και «Στρατηγός», ο προπονητής της Εθνικής Ολλανδίας που δεν μπόρεσε να την οδηγήσει σε νίκη επί της Γερμανίας στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1974, έχει πει την περίφημη φράση «Το ποδόσφαιρο είναι πόλεμος».


Όταν οι Ολλανδοί πήραν την εκδίκησή τους το 1988 και έγιναν πρωταθλητές Ευρώπης, περισσότεροι άνθρωποι χόρευαν στους δρόμους της Ολλανδίας από την ημέρα που τελείωσε ο πραγματικός πόλεμος, τον Μάιο του 1945.Του Ιαν Μπουρούμα, για την εφημερίδα
Le Figaro
Το 1969, ένας αγώνας ποδοσφαίρου ανάμεσα στην Ονδούρα και το Ελ Σαλβαδόρ υπήρξε καταλύτης μιας ένοπλης σύγκρουσης που έγινε γνωστή ως «ο πόλεμος του ποδοσφαίρου». Η ένταση ανάμεσα στις δύο χώρες ήταν ήδη μεγάλη, αλλά οι βιαιότητες εις βάρος των οπαδών της Ονδούρας και, το κυριότερο, οι προσβολές που ακούστηκαν την ώρα που ακουγόταν ο εθνικός της ύμνος και η βεβήλωση της σημαίας της αποτέλεσαν τη σπίθα που οδήγησε στην έκρηξη.


Οι πόλεμοι που συνδέονται με το ποδόσφαιρο είναι φυσικά σπάνιοι, γράφει ο Ιαν Μπουρούμα στην εφημερίδα Φιγκαρό. Η ιδέα όμως ότι οι διεθνείς αθλητικές διοργανώσεις αποτελούν μια ευκαιρία συναδέλφωσης των λαών - όπως έλεγε ο βαρόνος ντε Κουμπερτέν, ιδρυτής των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων - αποτελεί ένα μεγάλο μύθο.

Οι αγώνες ποδοσφαίρου δίνουν τη δυνατότητα να αισθανθεί κανείς την εμπειρία μιας πολεμικής αναμέτρησης χωρίς να διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο από μερικά κατάγματα και αιματώματα.

Με το τένις δεν συμβαίνει το ίδιο, σε εθνική τουλάχιστον κλίμακα. Ούτε με το μποξ, με εξαίρεση τον αγώνα όπου ο Τζο Λιούις νίκησε το 1938 το «εικόνισμα» του ναζιστικού καθεστώτος, τον Μαξ Σμέλινγκ.


Ο Αρθουρ Κέσλερ είχε δίκιο όταν έλεγε ότι ο εθνικισμός του ποδοσφαίρου είναι διαφορετικός από τον άλλο εθνικισμό. Όταν έχεις παραδοσιακούς εχθρούς, παλιά τραύματα, και θέλεις να πάρεις την εκδίκησή σου από εξευτελισμούς που έχεις υποστεί, το ποδόσφαιρο αποτελεί την ιδανική λύση.

Με την έννοια αυτή, είναι δύσκολο να αισθανθούν οι Αμερικανοί τη χαρά που ένιωσαν οι Ολλανδοί όταν νίκησαν τους Γερμανούς το 1988 ή οι Νοτιοκορεάτες όταν νίκησαν την Ιαπωνία.


Ο κοσμοπολιτισμός και η διαπολιτισμική αδελφοσύνη έρχονται λιγότερο αυθόρμητα στους ανθρώπους από τις φυλετικές συγκινήσεις. Και η φυλή μπορεί να είναι μια ομάδα, μια κοινότητα ή ένα έθνος. Πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ποδοσφαιρικές ομάδες είχαν συχνά μια εθνική ή θρησκευτική διάσταση: η Τότεναμ του Λονδίνου ήταν «εβραϊκή», ενώ η Αρσεναλ ήταν «ιρλανδική».

Ακόμη και σήμερα, ο Αγιαξ χαρακτηρίζεται μερικές φορές από τους αντιπάλους του «εβραϊκή ομάδα». Οι ομάδες της Γλασκώβης, η Σέλτικ και η Ρέιντζερς, διακρίνονται με βάση τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις, με την πρώτη να είναι προτεσταντική και τη δεύτερη καθολική.


Τα κοινά φυλετικά ή θρησκευτικά γνωρίσματα δεν είναι βέβαια απαραίτητα. Η Εθνική Γαλλίας που κέρδισε το Παγκόσμιο Κύπελλο το 1998 αποτελούνταν από παίκτες αφρικανικής και αραβικής καταγωγής που ήταν υπερήφανοι για τις ρίζες τους. Οι περισσότερες σημερινές ποδοσφαιρικές ομάδες θυμίζουν διαφήμιση της Μπένετον, με τους παίκτες και τους προπονητές τους να προέρχονται από τις τέσσερις γωνιές του κόσμου.

Σε ορισμένες χώρες, το ποδόσφαιρο είναι το μόνο που ενώνει κοινότητες κατά τα άλλα εντελώς διαφορετικές, όπως είναι οι Σιίτες και οι Σουνίτες στο Ιράκ ή οι μουσουλμάνοι και οι χριστιανοί στο Σουδάν.


Μετά τον πόλεμο, οι εκδηλώσεις εθνικιστικών αισθημάτων ήταν απαγορευμένες, ιδιαίτερα στη Γερμανία, για προφανείς λόγους. Είχαμε όλοι γίνει καλοί Ευρωπαίοι, και ο εθνικισμός ήταν για τους ρατσιστές.

Αλλά ο Κέσλερ είχε δίκιο: ήταν αρκετό αυτά τα αισθήματα να βρουν ένα δίαυλο, και ο δίαυλος αυτός ήταν το ποδόσφαιρο.
Ολοι οι αγώνες δεν σημαδεύονται βέβαια από βία και ανταγωνισμούς. Το φετινό Μουντιάλ μπορεί κάλλιστα να αποτελέσει μια γιορτή αδελφοσύνης και ειρήνης.

Το γεγονός ότι ένα άθλημα μπορεί να απελευθερώνει πρωτόγονες αντιδράσεις δεν είναι λόγος για να το καταδικάζουμε. Ακόμη κι αν ορισμένοι αγώνες οδήγησαν σε βιαιότητες, ακόμη και πολέμους, έδωσαν όμως ταυτόχρονα τη δυνατότητα να εκτονωθούν αισθήματα που είναι εγγενή στην ανθρώπινη φύση.

http://tvxs.gr/

Συνέχεια...

Πέμπτη 17 Ιουνίου 2010

Ελλαδιφόρνια


του Γιάνη Βαρουφάκη
και Gary Dymski (*)


Μια λιόλουστη χώρα, υπέροχες παραλίες, το όνειρο όσων ζουν στις σκοτεινές πολιτείες που το χειμώνα το κρύο τρυπάει τα κόκκαλα και το καλοκαίρι η κουφόβραση πνίγει την σκέψη.

Μια χώρα που όμως λοιδορείται παντού επειδή χρωστάει παντού. Μια χώρα που αναγκάζεται να περικόβει από τα σχολειά, τα δημόσια νοσοκομεία, τα πανεπιστήμια αλλά και πάλι δυσκολεύεται να πληρώσει μισθούς, να ξεπληρώσει τα παλιά της χρέη, να πείσει τους πλουσιότερους πολίτες της να καταβάλουν τους φόρους που θα βοηθούσαν στις δύσκολες στιγμές.

Πέρσι τέτοιο καιρό, στην Αίγινα, τρώγαμε την μηλόπιτα που μαγείρεψε ο Gary ακολουθώντας την συνταγή της Πολωνέζας γιαγιάς του, την ξεπλέναμε με λίγη Κρητική τσικουδιά και με δέος συγκρίναμε τις πατρίδες μας που η προηγούμενη παράγραφος περιγράφει εξ ίσου καλά। Την Ελλάδα και την Καλιφόρνια

Πριν κάποιος αναφωνήσει, σωστά, ότι οι διαφορές είναι τεράστιες (που είναι άραγε η ελληνική Silicon Valley;), η σύγκριση, παρόλα αυτά, είναι χρήσιμη. Οι δύο πατρίδες μας βρίσκονται στην δίνη της χειρότερης δημοσιονομικής κρίσης της πρόσφατης ιστορίας τους. Μιας κρίσης που απειλεί να αποδομήσει τον κοινωνικό ιστό, τους όποιους θεσμούς κοινωνικής συνοχής είχαν με τον καιρό χτιστεί, τις σχέσεις με τους υπόλοιπους εταίρους της μεγάλης νομισματικής ένωσης στην οποία ανήκουμε (την ζώνη του δολαρίου και την ευρωζώνη).


Κάποια στιγμή μάλιστα βάλαμε και το αρχαίο πλέον Hotel California. Ακούγοντας τον στίχο των Eagles: “You can check-out any time you like, but you can never leave”,(1) κοιταχτήκαμε. Περιέγραφε απόλυτα την κατάσταση τόσο της Καλιφόρνιας όσο και της Ελλάδας.


Ακόμα καλύτερα περιέγραφε το πόσο ανόητη είναι η ταύτιση της τύχης του Μάαστριχτ με την τύχη της Ευρώπης, πόσο επικίνδυνο είναι το δόγμα ότι η λύση του Ευρωπαϊκού προβλήματος είναι η σκληρότερη δημοσιονομική πειθαρχία και η επιβολή μιας νέας Συνθήκης των Βερσαλλιών σε ελλειμματικές χώρες όπως η Ελλάδα. Μια ματιά στην Καλιφόρνια βοηθά να κατανοήσουμε το άτοπο του εγχειρήματος.



Η Καλιφόρνια έχει δημοσιονομικό ετήσιο έλλειμμα της τάξης του 20% ($20 δις με πολιτειακό προϋπολογισμό $100 δις) και μεγάλο συσσωρευμένο χρέος για το οποίο πρέπει να καταβάλει κάθε χρόνο το 6% του προϋπολογισμού σε αποπληρωμές. Για αυτό τον λόγο, ο Economist χαρακτήρισε την Καλιφόρνια αποτυχημένο κράτος (failed state), κάτι που δεν έχει πει ούτε για την Ελλάδα! (Βλ. το τεύχος της 10ης Ιουνίου 2009).



Κι όμως: Η κρίση της Καλιφόρνιας, παρόλο που η Καλιφόρνια είναι από οικονομικής πλευράς πολλαπλάσιας σημασίας σε σχέση με τις υπόλοιπες ΗΠΑ απ' ότι είναι η Ελλάδα σε σχέση με την ΕΕ, δεν έδωσε έναυσμα σε κανένα καιροσκόπο να επιτεθεί στο δολάριο.


Ο λόγος προφανής: Ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός και η δυνατότητα της κεντρικής τράπεζας, της Fed, να εκδίδει ομόλογα για την Ένωση συνολικά (δηλαδή να δανείζεται εκ μέρους όλων των πολιτειών). Κανένας πολιτικός στην Ουάσινγκτον δεν σκέφτηκε να πει στον Σβάρτζενεγκερ (να άλλη μια διαφορά με την Ελλάδα...) ότι με την δημοσιονομική απειθαρχία της πολιτείας του οδηγεί την Ένωση στην καταστροφή.


Η Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση εισπράττει άμεσα το 60% των φόρων που πληρώνουν οι Καλιφορνέζοι και επιστρέφει στην Κυβέρνηση του Σακραμέντο το 15% αυτών των φόρων υπό την μορφή επιδοτήσεων για την παιδεία, τα δημόσια έργα, την υγεία κλπ.

Αυτή η διαδικασία εξασφαλίζει (α) στην Ένωση (στις ΗΠΑ δηλαδή) ότι τα όποια ελλείμματα των πολιτειών έχουν μηδαμινό αντίκτυπο στην συνολική ευημερία της ζώνης του δολαρίου και (β) στις πολιτείες έναν σημαντικό βαθμό ανεξαρτησίας ως προς την άσκηση εγχώριας κοινωνικής και οικονομικής πολιτικής.



Εν τέλει, αυτό που προστατεύει τόσο την Καλιφόρνια από την Ουάσινγκτον όσο και την Ουάσινγκτον από την Καλιφόρνια είναι η ένταξη της πολιτείας σε μια ένωση 50 πολιτειών με ισχύ πολύ μεγαλύτερη από το άθροισμα της ισχύος των πολιτειών. Ο πολλαπλασιασμός αυτών των δυνάμεων δεν οφείλεται (ακούτε εκεί στις Βρυξέλλες;) στους ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς πολιτειών και ομοσπονδίας αλλά στην κοινή διαχείριση του συνολικού χρέους της Ένωσης (πολιτειακού, ομοσπονδιακού και ιδιωτικού). Το χρέος της πολιτείας δεν καταβαραθρώνει την Ένωση και, παράλληλα, το χρέος της Ομοσπονδίας δεν βαραίνει την πολιτεία.

Ένδειξη αυτού είναι το γεγονός ότι η Καλιφόρνια, παρά το έλλειμμα του 20% και την απαίσια δημόσια εικόνα των δημοσιονομικών της πολιτείας (θυμηθείτε τα σχόλια του Economist) δεν έχει κανένα πρόβλημα να δανείζεται στις αγορές.

Αντίθετα, η Ελλάδα, αν και αποφασισμένη να βάλει βαθειά το νυστέρι για να μαζέψει το έλλειμμά της, δεν καταφέρνει να αποσοβήσει ούτε την δική της κρίση αλλά ούτε και να εμποδίσει με αυτές τις θυσίες την κρίση της ευρωζώνης. Ιδού η ειρωνεία: Η Ελλάδα είναι έτοιμη να κάνει αυτό που θα έλυνε τα προβλήματα της Καλιφόρνιας (αν οι Καλιφορνέζοι ήταν διατεθειμένοι να κάνουν τις ίδιες θυσίες) αλλά όχι της Ελλάδας. Από την άλλη, οι Καλιφορνέζοι έχουν μια σχέση με την δική τους νομισματική ζώνη που, αν ίσχυε στην Ευρώπη, θα έλυνε τα δικά μας προβλήματα.



Το συμπέρασμα είναι απλό. Το γνωρίζετε και χωρίς την σύγκριση Ελλάδας και Καλιφόρνιας. Απλά, η σύγκριση αυτή, παρά τις αδυναμίες της λόγω των μεγάλων διαφορών των 'χωρών' μας, μας βοηθά να ξεδιαλύνουμε κάποια σημαντικά πράγματα τα οποία χάνονται μέσα στην κακοφωνία των συζητήσεων περί δημοσιονομικής πειθαρχίας, μνημονίων, ασφαλιστικού κλπ:

Είτε, λοιπόν, η σημερινή κρίση θα οδηγήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης είτε στην τριχοτόμηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε τρεις ζώνες: της ζώνης της Στερλίνας, του Ευρώ και του Μάρκου, όπου η πρώτη θα στραφεί προς το δολάριο, η δεύτερη θα αναβιώσει την Λατινική Ένωση του 19ου αιώνα και η τρίτη θα στρέψει την Γερμανία προς Ανατολάς (δημιουργώντας έναν ζωτικό χώρο από τα κανάλια του Άμστερνταμ και τον Ρήνο μέχρι τις παρυφές της Ουκρανίας, και με απώτατο σημείο αναφοράς την Σαγκάη).



Το χειρότερο που μπορεί να συμβεί για τους λαούς της Ευρώπης είναι η καθυστέρηση, η αναβολή, η επιλογή της μη επιλογής για χρόνια πολλά και αλγεινά. Το δεύτερο χειρότερο είναι η τριχοτόμηση που αναφέραμε παρά πάνω. Η βέλτιστη όμως λύση, και η μόνη που εξασφαλίζει την ειρήνη και την προοπτική μιας γενικευμένης ευημερίας, είναι η ομοσπονδιακή. Αυτή η λύση όμως προϋποθέτει την απόφαση της Γερμανίας να ηγηθεί ενός ομοσπονδιακού προϋπολογισμού που θα αφορά ένα ποσοστό περίπου στο 60% του Ευρωπαϊκού εισοδήματος. Προϋποθέτει, με άλλα λόγια, μια Γερμανία που να μην μπερδεύει την έννοια της ηγεμονίας με εκείνη του αυταρχισμού.


Τι μπορεί να κάνει μια μικρή και απαξιωμένη χώρα όπως η Ελλάδα προς αυτή την κατεύθυνση; Πολλά. Μη ξεχνάμε την μεγάλη συνεισφορά των μικρότερων και περισσότερο χρεωμένων πολιτειών στην ίδρυση της ζώνης του δολαρίου και, αργότερα, της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ. Η Ελλάδα μπορεί νοικοκυρεύοντας τα του οίκου της αλλά και ταυτόχρονα καταδεικνύοντας το αδιέξοδο στο οποίο οδηγεί η σημερινή πολιτική της Ένωσης (με την προσήλωση της στον φετιχισμό των δημοσιονομικών ελλειμμάτων) να ωθήσει την Ένωση (σε συνεργασία με άλλες χώρες και θεσμούς που σκέφτονται ανάλογα) προς την μόνη λογική της κατάληξη.

Αλλιώς ο στίχος των Eagles θα ισχύσει για όλους του ευρωπαίους σε παραλλαγή: “You can check-out any time, but why would you bother checking in?”(2)


(1)'Μπορείς να αφήσεις το δωμάτιο όποτε θέλεις αλλά δεν μπορείς ποτέ να φύγεις.'

(2) 'Μπορείς να αφήσεις το δωμάτιο όποτε θέλεις αλλά ποιος ο λόγος να το πάρεις;'
(*) O Gary Dymski διδάσκει οικονομικά στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Riverside
http://www.protagon.gr/Default.aspx?tabid=70&smid=382&ArticleID=2876&reftab=37&t=Ελλαδιφόρνια

Συνέχεια...

Πέμπτη 10 Ιουνίου 2010

Και τώρα τι;


Του Γιάνη Βαρουφάκη


Καλή η ανάλυση του πως φτάσαμε εδώ που φτάσαμε. Ωραία η συζήτηση για τα αίτια της (εντός και εκτός των τειχών) κρίσης. Τώρα όμως ήρθε η ώρα (μου λέτε πολλοί) για συγκεκριμένες προτάσεις. Για απαντήσεις στο ερώτημα: Τι πρέπει να κάνουμε;

Επειδή στον καιρό της γενικευμένης ανασφάλειας και του ελλοχεύοντος πανικού πρέπει να μετράμε την κάθε λέξη μας προσεκτικά, πριν απαντήσω το εύλογο ερώτημα, θα ξεκινήσω με δύο καθαρές δηλώσεις-θέσεις που δεν αφήνουν περιθώριο παρεξήγησης:

Πρώτον, πρέπει να ξεχάσουμε τα περί αποχώρησης της Ελλάδας από το ευρώ.

Δεύτερον, πρέπει να σταματήσει αμέσως η κινδυνολογία για δέσμευση καταθέσεων από τις τράπεζες, κατάρρευση του δημοσίου, εκλογές κλπ.

Ως προς το πρώτο, η Ελλάδα έχει κάνει αμέτρητες θυσίες για να βρίσκεται στο ευρώ. Η περίοδος 1994-2000 ήταν γεμάτη από επιτυχίες (πρώτη φορά που πραγματικά μειώθηκε το χρέος, πέραν των στατιστικών τρικ που όντως χρησιμοποιήθηκαν) αλλά και από θυσίες μιας μεγάλης μερίδας συμπολιτών μας, των ασθενέστερων, οι οποίοι βάσταξαν στους ώμους τους την υπόθεση του ευρώ μέσα από συστηματική υποχώρηση της πραγματικής αγοραστικής τους δύναμης.

Ακόμα, στρατιές ολόκληρες μεταναστών εργάστηκαν σκληρά για να μειωθούν τα μοναδιαία κόστη και να καταφέρουμε να μπούμε στο ευρώ. Αργότερα, από το 2000 έως σήμερα, οι ίδιοι λίγο πολύ άνθρωποι σηκώνουν το βάρος της σιγοκαίουσας ύφεσης (που τώρα πλέον είναι καλπάζουσα) η οποία σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην αδυναμία της χώρας μας να υποτιμήσει το νόμισμά της. Αν αποχωρήσουμε από το ευρώ, όλες αυτές οι θυσίες θα πάνε χαμένες μαζί με όλα τα οφέλη από την είσοδό μας σε αυτό.
Τέλος λοιπόν στις ανοησίες για εθελοντική μας έξοδο από το ευρώ. Αν μπορούσαμε να επιστρέψουμε στο 1996, τότε θα είχε ενδιαφέρον να κάναμε, τότε, το 1996, μια σοβαρή συζήτηση για το αν θα έπρεπε ή όχι να μπούμε στο ευρώ. (Και να είστε σίγουροι ότι θα ήμουν αντίθετος.) Τώρα είναι αργά. Σε περίπτωση ηρωικής εξόδου από το ευρώ και (α) θα απολέσουμε τα οφέλη από την είσοδό μας στην ευρωζώνη και (β) τα κόστη και οι θυσίες που έχουν καταβληθεί δεν θα επιστραφούν ποτέ σε εκείνους που τα κατέβαλαν.

Συμπερασματικά, στο ευρώ θα μείνουμε, και πρέπει να μείνουμε, εκτός αν διαλυθεί η ευρωζώνη. Κανείς δεν μπορεί να μας ωθήσει εκτός αυτής (ό,τι κι αν λένε) και θα ήταν αυτοκτονικό να εξέλθουμε μόνοι μας. Αυτό συνεπάγεται την δεύτερη "δήλωση" παραπάνω: Δεν θα υπάρξει καμία δέσμευση καταθέσεων. Εφόσον παραμένουμε στο ευρώ, και βεβαίως στην Ευρωζώνη, ο έλληνας πολίτης έχει πλήρη νομική προστασία από κάτι τέτοιο.



Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ποτέ δεν θα επιτρέψει σε κράτος μέλος να προβεί σε κατάσχεση, δέσμευση ή περιορισμό καταθέσεων. Όσο για τα περί κατάρρευσης κάποιων τραπεζών, αυτό θα ήταν δυνατόν (αλλά όχι αναγκαστικά και πιθανό) σε περίπτωση μονομερούς κήρυξης στάσης πληρωμών (και εφόσον η ΕΚΤ δεν τις ενίσχυε). Όμως αυτό το σενάριο είναι πλέον εκτός πραγματικότητας σήμερα, με δεδομένο το πακέτο ΔΝΤ-ΕΚΤ-ΕΖ από το οποίο δανειζόμαστε. Οπότε ας μην αναλώνουμε ενέργεια άσκοπα και ας μην κινδυνολογούμε. Οι τράπεζες δεν καταρρέουν, τουλάχιστον όχι πριν την εκπνοή του πακέτου στήριξης ΔΝΤ-ΕΚΤ-ΕΖ.
Έχοντας ξεκαθαρίσει τα παραπάνω, έρχομαι στην πάγια θέση που καταθέτω ξανά και ξανά από τις αυτές σελίδες:

Η έξοδος της χώρας από την σημερινή κρίση αποπληθωρισμού-χρέους δεν θα επιτευχθεί στην βάση της ισχύουσας συμφωνίας μας με ΔΝΤ-ΕΚΤ-ΕΖ. Καμία τομή στην δημόσια διοίκηση, καμία επιτυχία στην πάταξη της φοροδιαφυγής, καμία μείωση του 'λίπους' και της διαφθοράς, όσο απαραίτητες κι αν είναι, δεν μπορούν να αναστρέψουν την δυναμική που έχει το δημόσιο χρέος εν καιρώ ύφεσης (της τάξης του -5%) και συνεχούς μείωσης της ενεργούς ζήτησης (που, κακά τα ψέματα, θα χειροτερεύσει στους επόμενους μήνες καθώς θα γίνεται όλο και πιο αισθητός στην αγορά ο αντίκτυπος της συρρίκνωσης μισθών και συντάξεων, αλλά και της κουτοπόνηρης τάσης του δημοσίου να καθυστερεί την καταβολή των χρεών του στους ιδιώτες).

Όσοι λοιπόν φοβόμαστε μια μονομερή στάση πληρωμών (και όλοι την φοβόμαστε), ας σκεφτούμε πόσο καταστροφικό θα ήταν να συμβεί το 2012-13 (τότε που υποτίθεται ότι πρέπει να ξαναβγούμε στις αγορές για δανεισμό) όταν το πακέτο των €110 δισ. θα έχει εξαντληθεί, μαζί με την πολιτική βούληση των εταίρων μας στην Ευρώπη για περαιτέρω "βοήθεια", και με μια πιθανότατη εμβάθυνση της διεθνούς κρίσης στον ορίζοντα. Θα βρεθούμε σε απείρως δυσχερέστερη κατάσταση από ότι σήμερα. Με €450 δισ. χρέος, μικρότερη πίτα από την οποία να το αποπληρώσουμε, και καμία στήριξη από έξω. Είναι απαραίτητο να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να αποφύγουμε αυτή την καταστροφική εξέλιξη.
Έρχομαι λοιπόν στο φλέγον ερώτημα: Τι πρέπει να κάνουμε σήμερα;
Πρέπει να δρομολογήσουμε, με δική μας πρωτοβουλία, μια συντεταγμένη τριμερή διαπραγμάτευση μεταξύ (α) της Ελληνικής κυβέρνησης, (β) της τρόικας ΔΝΤ-ΕΚΤ-ΕΖ, και (γ) των μεγάλων Ευρωπαϊκών τραπεζών (συμπεριλαμβανομένων και των ελληνικών, αλλά όχι των hedge funds) που κατέχουν την πλειονότητα των ομολόγων μας. Στόχος της διαπραγμάτευσης αυτής: η επίτευξη βιώσιμης συμφωνίας που θα είναι ωφέλιμη και για τα τρία μέρη της και η οποία θα περιλαμβάνει:

1. Συμφωνία επιμήκυνσης των πληρωμών μας προς τις Ευρωπαϊκές Τράπεζες (και προς την τρόικα ΔΝΤ-ΕΚΤ-ΕΖ όσον αφορά τα ποσά που δανειζόμαστε από το προβλεπόμενο κονδύλι των €110 δις), παράλληλη μείωση των τόκων που θα καταβάλουμε σε αυτούς (που να μην ξεπερνούν από εδώ και στο εξής το επίπεδο Euribor ή Libor), και άμεση ενίσχυση των Ευρωπαϊκών τραπεζών από το πακέτο των €110 δις του ΔΝΤ-ΕΚΤ-ΕΖ.

Με άλλα λόγια, από την μία οι τράπεζες να μειώσουν τις απαιτήσεις τους από το Ελληνικό κράτος, χωρίς να χάσουν το κεφάλαιό τους (και εισπράττοντας τόκους σαν αυτούς που θα εισέπρατταν αν είχαν δανείσει τα ίδια ποσά η μία στην άλλη), ενώ παράλληλα η τρόικα ΔΝΤ-ΕΚΤ-ΕΖ, εάν χρειαστεί, να τις ενισχύσει άμεσα .


Αντί λοιπόν να μας δίνει εμάς χρήματα (με επιτόκια διπλάσια και τριπλάσια από εκείνα που εκείνοι πληρώνουν) για να τα δίνουμε στις Ευρωπαϊκές τράπεζες (οι οποίες έχουν λαμβάνειν από εμάς τόκους δυσθεώρητους σε σχέση με αυτούς που λαμβάνουν από άλλους θεσμικούς δανειστές), να μας βοηθήσει η τρόικα να αποπληρώσουμε μέρος του χρέους μας ενισχύοντας άμεσα τις τράπεζες, και χρησιμοποιώντας την πειθώ της ώστε να αποδεχθούν καλύτερους όρους, χωρίς ούτε αυτές να οδηγηθούν σε κατάρρευση αλλά ούτε και εμείς σε στάση πληρωμών.

2. Συμφωνία ελαχιστοποίησης του δανεισμού της Ελλάδας από το κονδύλι των €110 του ΔΝΤ-ΕΚΤ-ΕΖ μέσω συμφωνίας για την δραστική μείωση του δημόσιου ελλείμματος (βλ. συμφωνία επόμενης παραγράφου), κάτι που θα είναι ευκολότερο καθώς ο δικός μας προϋπολογισμός θα έχει ανακουφιστεί από ένα ικανό μέρος του χρέους και των τόκων (βλ. την συμφωνία της προηγούμενης παραγράφου).
3. Συμφωνία για

(α) την περαιτέρω μείωση δημόσιων μη παραγωγικών κρατικών δαπανών (π.χ. άμεση περικοπή όλων των εξοπλιστικών προγραμμάτων, μείωση στους 150 του αριθμού των βουλευτών - συμβολικό αλλά σημαντικό -, κατάργηση οργανισμών άνευ ουσίας, μετατροπή σε έντοκα ομόλογα μέρους των υπερβολικών οφειλών του δημοσίου σε φαρμακοβιομηχανίες και άλλους προμηθευτές του ΕΣΥ), και

(β) την αναδιανομή του κονδυλίου μισθών, χωρίς καμία μείωση του συνολικού ποσού της συνολικής μισθοδοσίας (που απλά και μόνο επιταχύνει την ύφεση), έτσι ώστε να αυξάνονται οι μισθοί των αποδοτικών δημοσίων υπαλλήλων, με αντίστοιχη μείωση των θέσεων που δεν αποδίδουν.

Μια τέτοια διαπραγμάτευση θα ήταν το φιλί της ζωής για την Ευρωζώνη στο σύνολό της και μοναδική έξοδος κινδύνου για την χώρα μας. Θα έδινε στην ΕΕ την δυνατότητα να αντιμετωπίσει το πρόβλημα στο σύνολό του. Να βάλει στο ίδιο τραπέζι τράπεζες-ζόμπι (βλ. το προηγούμενο άρθρο μου), καταχρεωμένες κυβερνήσεις, το ΔΝΤ, την ΕΚΤ και τις πλεονασματικές χώρες (Γερμανία, Ολλανδία κλπ) με σκοπό, επί τέλους, να βγούμε όλοι μαζί μπροστά από τις δυσμενείς εξελίξεις, να τις προλάβουμε, να τις αποφύγουμε.

Μια τέτοια διαπραγμάτευση θα έφερνε πάλι την λογική στο προσκήνιο και θα έδινε το πιο αποφασιστικό μάθημα στους καιροσκόπους. Θα έδινε ώθηση σε μία νέα ευρωπαϊκή διακυβέρνηση με εξορθολογισμό (α) του τραπεζικού συστήματος (το οποίο αν θέλει την άμεση ενίσχυση που προτείνω θα πρέπει να απομακρυνθεί από τις έως τώρα καιροσκοπικές πρακτικές του), (β) των ανόητων κρατών όπως του δικού μας, και (γ) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η οποία πρέπει, επί τέλους, να αναλάβει την ευθύνη της διαχείρισης της συνολικής ζήτησης και του συνολικού (ιδιωτικού και δημόσιου) χρέους στην ΕΕ - όπως κάνει η Washington για όλες τις πολιτείες της δικής της νομισματικής ένωσης.

Μια τέτοια διαπραγμάτευση θα αποτελούσε την αρχή για την νέα αρχιτεκτονική της ΕΕ και ένα φρένο στην πορεία αποδόμησής της, στην οποία μας καταδικάζει η ανόητη εμμονή στο διττό δόγμα (α) των απανταχού ισοσκελισμένων προϋπολογισμών και (β) του ταμπού που μας απαγορεύει ακόμα και την συζήτηση για την ανακατανομή των βαρών μεταξύ του ευρωπαϊκού δημοσίου και των ευρωπαϊκών τραπεζών

Θα μου πείτε: Για να γίνει μια τέτοια διαπραγμάτευση, πρέπει να προσέλθουν στο τραπέζι και τα άλλα μέρη. Συμφωνώ. Θεωρώ όμως ότι αυτό είναι κάτι πάνω από εφικτό.


Οι Ευρωπαϊκές Τράπεζες δεν θα είχαν αντίρρηση για μια τέτοια συνολική αντιμετώπιση του ελληνικού προβλήματος που είναι, βασικά, δικό τους πρόβλημα. Προτιμούν μια τέτοια διαπραγμάτευση, εφόσον μάλιστα θα υπάρχει η προοπτική να βοηθηθούν από την τρόικα ΔΝΤ-ΕΚΤ-ΕΖ, παρά να ζουν καθημερινά με τον φόβο της κατάρρευσης.

Το ΔΝΤ θα πέταγε την σκούφια του. Είμαι απόλυτα σίγουρος, και εξ ιδίας πείρας, ότι τα στελέχη του θα καλοέβλεπαν μια τέτοια εξέλιξη καθώς φοβούνται ιδιαίτερα την προοπτική να αποτύχει η προσπάθεια αναβάθμισης του ΔΝΤ μέσα από το σημερινό αναξιόπιστο πακέτο στήριξης των υπερχρεωμένων κρατών της ευρωζώνης.

Μένει η ΕΕ και η ΕΚΤ. Οι δύο αυτοί πόλοι είναι όντως διχασμένοι και κάποιοι (με μάλλον Γερμανική προφορά) θα αντιστέκονταν στην ιδέα. Όμως, μια ελληνική κυβέρνηση αποφασισμένη και αποφασιστική μπορεί να τους πείσει [με την βοήθεια του ΔΝΤ, των Ευρωπαϊκών Τραπεζών, των χωρών του Νότου (συν την Γαλλία) και, βεβαίως, υπό την πίεση των αγορών] ότι μια τέτοια διαπραγμάτευση είναι όχι μόνο εφικτή και αλλά και επιθυμητή. Ακόμα και για την Γερμανία!


http://www.protagon.gr/Default.aspx?tabid=70&smid=382&ArticleID=2811&reftab=37&t=Και-τώρα-τι;

Συνέχεια...

Τρίτη 8 Ιουνίου 2010

Στο έλεος των Ζόμπι


του Γιάνη Βαρουφάκη


Δημοσιογράφος: Κύριε αστυνόμε, κινούνται αργά; Αστυνόμος: Ναι, είναι νεκρά. Είναι σε οικτρή κατάσταση. Αλλά αν δεν κάνουμε κάτι θα μας αφανίσουν (*)


(*) Από την ταινία Η Νύχτα των Ζωντανών Νεκρών, του George Romero (1968)

Το πρόβλημα της Ευρώπης είναι οι τράπεζές της। Τράπεζες που δεν ζουν πια αλλά και που δεν πεθαίνουν. Τράπεζες ζόμπι που κινδυνεύουν να παρασύρουν όλο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα μαζί τους. Νεκροζώντανες τράπεζες που η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) πασχίζει να αναστήσει με άσκοπες ανθρωποθυσίες (λέγε με συνταξιούχο στον καιρό του πακέτου στήριξης) και ξόρκια (σαν τα σημερινά ανέκδοτα περί ισοσκελισμένων κρατικών προϋπολογισμών με τα οποία προσπαθούν να εξευμενίσουν τις αγορές).

Αυτή ήταν και η ουσία του πακέτου στήριξης, δήθεν, του ελληνικού δημοσίου το οποίο υπογράψαμε με το ΔΝΤ και την ΕΕ. Όποιος πείστηκε, τότε, ότι επρόκειτο για προσπάθεια διάσωσης της Ελλάδας, παρακαλώ να το ξανασκεφτεί. Για ένα πακέτο στήριξης των ευρωπαϊκών τραπεζών επρόκειτο.


Αυτό, από μόνο του, δεν είναι κακό. Αν είχε ελπίδες να πετύχει ως τέτοιο, να το συζητούσαμε. Δεν έχει όμως. Δανείζοντας το ελληνικό κράτος (και μεθαύριο το Πορτογαλικό, το Ισπανικό κλπ) για να μεταφέρει τα δανεικά στις τράπεζες, απλώς μεταθέτει το πρόβλημα στο μέλλον, ενισχύοντάς το μάλιστα. Αν η ΕΕ συνεχίσει έτσι, θα αφανιστούμε όλοι: Έλληνες και Γερμανοί, Πορτογάλοι και Ολλανδοί, δίκαιοι και άδικοι.


Πριν το 2008 οι τράπεζες, αρχικά στις ΗΠΑ αλλά κατόπιν και στην Ευρώπη (ακόμα και στην συντηρητική Ελβετία) έκαναν κάτι το πραγματικά εκπληκτικό. Δημιούργησαν ποταμούς ιδιωτικού χρήματος και το έριξαν στην αγορά.

Το όνειρο του καθενός μας, να έχουμε ένα ιδιωτικό ATM στο σπίτι μας που να γεννά χρήματα χωρίς να χρεωνόμαστε, οι τράπεζες το έκαναν πραγματικότητα!
Π;vς; Δάνεισαν στον κ. Μπάμπη χρήματα για να αγοράσει ένα σπίτι. Μετά πήραν κομματάκια χαρτί πάνω στα οποία κατέγραψαν περίπλοκα στοιχήματα π.χ. "ο κάτοχος αυτού του χαρτιού δικαιούται να πάρει €1000 από τον κ. Μπάμπη την τάδε του μηνός, εκτός αν στο μεταξύ ο δείκτης Nikkei του Τόκυο αυξηθεί κατά 2% περισσότερο του Hang Seng του Χονγκ Κονγκ οπότε θα πάρει €1100 από την κα Τούλα, η οποία..., εκτός βέβαια αν..." Κατόπιν πούλησαν αυτά τα χαρτιά σε μια περίοδο που επενδυτές έψαχναν σαν τρελοί να αγοράσουν κάτι που θα τους έδινε μεγαλύτερο επιτόκιο από το χαμηλό επιτόκιο της αγοράς.


Σε μια περίοδο που ήταν σχεδόν σίγουρο ότι και ο κ. Μπάμπης θα πλήρωνε και ο δείκτης Nikkei θα ανέβαινε, οι τιμές αυτών των χαρτιών ενισχύονταν. Τότε, οι θεσμικοί αγοραστές (με τα πολλά χρήματα, συνήθως άλλων) έκαναν κάτι φοβερό:

Αγόραζαν όχι μόνο αυτά τα χαρτιά αλλά και το δικαίωμα/υποχρέωση να αγοράσουν στο μέλλον πολύ περισσότερα στην σημερινή τιμή. Όσο η τιμή ανέβαινε, πλούτιζαν εκθετικά (με το ρίσκο και του αντίθετου όμως - το οποίο κάποια στιγμή...).
Βλέποντάς τους να πλουτίζουν, οι τράπεζες που δεν εξέδιδαν αυτά τα χαρτάκια (παράγωγα λέγονται) ζήλεψαν. Χρησιμοποίησαν τα χρήματα των πελατών τους και άρχισαν να αγοράζουν τέτοια χαρτάκια μανιωδώς.


Μέχρι που δεν έμεινε χώρος στα χρηματοκιβώτιά τους για τίποτα άλλο. Όσο κρατούσαν τα πανηγύρια και οι χοροί, τα περιουσιακά τους στοιχεία φάνταζαν καταπληκτικά. Όσο για τις ανάγκες τους σε ρευστό, κανένα πρόβλημα. Τα επιτόκια ήταν τόσο χαμηλά, δεδομένης της τεράστιας ποσότητας (δημόσιου και ιδιωτικού) χρήματος που όταν η μία τράπεζα δεν είχε ρευστό, της δάνειζε η άλλη φτηνά, άμεσα και εύκολα.

Παρατηρήσατε την ειρωνεία; Τραπεζίτες που όπου στέκονταν και όπου βρισκόντουσαν διακήρυτταν την σημασία της δημοσιονομικής πειθαρχίας του κράτους, που έβγαζαν πύρινους λόγους εναντίον του τυπώματος «πληθωριστικού» χρήματος από τα κράτη, που κινδυνολογούσαν ότι η οικονομία δεν θα αντέξει αν οι εργαζόμενοι πάρουν αύξηση πάνω από τον πληθωρισμό, οι ίδιοι κύριοι έκοβαν τόνους ιδιωτικού χρήματος με το οποίο χρηματοδοτούσαν λογιών-λογιών πυραμίδες - και, βέβαια, μισθούς και μπόνους (για πάρτι τους) που θα έκαναν ακόμα και τον Μίδα να κοκκινίσει.

Μέχρι που η φούσκα έσκασε. Πώς; Όταν η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ ανέβασε λίγο τα επιτόκια, ο κ. Μπάμπης κάποια στιγμή δεν μπόρεσε να πληρώσει τα €1000 του στεγαστικού του που έλεγε το χαρτάκι ότι είχε λαμβάνειν ο κάτοχός του. Έτσι όσοι είχαν τέτοια χαρτάκια άρχισαν να τα ξεφορτώνονται μέχρι που κανείς δεν τα ήθελε πια. Έλα όμως που αυτά τα χαρτάκια είχαν μετατραπεί στο ιδιωτικό χρήμα που κινούσε το διεθνές τραπεζικό σύστημα;


Για να μην καταστραφούν τα πάντα, οι ΗΠΑ και η ΕΕ είπαν στις τράπεζες: «Μην σας νοιάζει. Θα αναπληρώσουμε με δημόσιο χρήμα το ιδιωτικό που εσείς ως δια μαγείας κατασκευάσατε, από το οποίο κερδίσατε πακτωλούς πλούτου, αλλά το οποίο τώρα, και πάλι ως δια μαγείας, έγινε σκόνη και έρευσε μέσα από τα δάκτυλά σας.» ΗΠΑ και ΕΕ, λοιπόν, αναγκάστηκαν να αναπληρώσουν το κάλπικο ιδιωτικό χρήμα του τραπεζικού τομέα με φερέγγυο δημόσιο χρήμα.

Για να είναι όμως φερέγγυο, αναγκάστηκαν να μην το τυπώσουν αλλά να το δανειστούν από αυτούς που έχουν αποταμιεύσεις: Τους Κινέζους, Ιάπωνες, Άραβες και Γερμανούς επενδυτές (π.χ. ασφαλιστικά ταμεία, αλλά και αρκετούς ιδιώτες που προτιμούσαν, μετά το ξεσκέπασμα των τραπεζών, να δανείζουν κράτη παρά τράπεζες).


Και τότε τι νομίζετε ότι έκαναν οι τράπεζες; Πρώτον, δάνεισαν τα κράτη από το δημόσιο χρήμα που πήραν από εκείνα με τεράστιο επιτόκιο. Δεύτερον, άρχισαν να γράφουν σε νέα χαρτάκια νέα στοιχήματα του τύπου «ο κάτοχος αυτού του χαρτιού δικαιούται να πάρει €1000 από το γερμανικό δημόσιο την τάδε του μηνός, εκτός αν στο μεταξύ το χρέος της Ελλάδας αυξηθεί κατά 2% περισσότερο του χρέους της Γερμανίας, εκτός βέβαια αν...» Για να το πω απλά, τα ίδια Παντελάκη μου τα ίδια Παντελή μου: Φτού κι από την αρχή, άρχισαν να ξανα-παράγουν νέο ιδιωτικό χρήμα.


Για δύο περίπου χρόνια μας έλεγαν: «Είδατε πως τα καταφέραμε και ξεπεράσαμε την κρίση; Επιστρέψαμε μάλιστα και τα δανεικά στα κράτη μας!» Ναι, είναι αλήθεια. Με τι χρήματα όμως; Με νέο ιδιωτικό χρήμα, ίδιο και απαράλλακτο εκείνου του ιδιωτικού χρήματος του οποίου η «γένεση» δημιούργησε την κρίση του 2008!


Αυτό που συνέβη με την Ελλάδα στην αρχή του 2010 δεν είναι τίποτα άλλο από μια επανάληψη εκείνου του «έργου» του 2008. Όπως τότε που με την μικρή άνοδο των επιτοκίων ο κ. Μπάμπης δεν μπόρεσε να πληρώσει το μεγάλο χρέος που του είχαν φορτώσει οι τράπεζες στην προσπάθειά τους να δημιουργήσουν το ιδιωτικό χρήμα, έτσι φέτος η Ελλαδίτσα μας βρέθηκε στην ίδια θέση. Αν δεν βρισκόταν εκείνη, θα βρισκόταν κάποια άλλη γειτόνισσα.


Έχοντας ήδη καεί το 2008, τότε που ξάφνου τα μαγικά χαρτάκια δεν τα ήθελε κανείς, κάποιοι επενδυτές αποφάσισαν να μην την πατήσουν όπως τότε και άρχισαν να ξεφορτώνονται τα νέα χαρτάκια. Έτσι, κατέρρευσε και αυτό το νέο ιδιωτικό χρήμα, οπότε πείστηκε η Γερμανία να δημιουργήσει «ταμείο» €1 τρις (υποτίθεται) για να στηρίξει εμάς τους νότιους. Στην ουσία, το μόνο που κάνει είναι ότι και το 2008: Αντικαθιστά το νέο ιδιωτικό χρήμα των αδιόρθωτων τραπεζών με ακόμα μεγαλύτερα ποσά νέου δημόσιου χρήματος.

Πρόκειται για έργο φρίκης και τρόμου. Από την στιγμή που οι τράπεζες, ανεξέλεγκτες, δημιούργησαν τεράστιες ποσότητες ιδιωτικού χρήματος (τα λεγόμενα τοξικά παράγωγα), έγιναν ζόμπι. Το ιδιωτικό αυτό χρήμα είναι καταδικασμένο να μετατρέπεται σε σκόνη στα χέρια τους. Όσο η ΕΕ το αντικαθιστά με νέο ζεστό δημόσιο χρήμα, κρατά τα ζόμπι σε κατάσταση λίμπο με κόστος την εκθετική αφαίμαξη των ευρωπαϊκών πλεονασμάτων, την συρρίκνωση της πραγματικής οικονομίας, και την τρελή πορεία προς τον εκτροχιασμό ολόκληρης της Ευρώπης.

• Όσο ακούμε τους ηγέτες μας να μιλάνε για το υπέρτατο καθήκον να ισοσκελιστούν οι προϋπολογισμοί των κρατών-μελών της ΕΕ (λες και αυτό ήταν το πρόβλημα) καταλαβαίνουμε πως αυτή η τρελή πορεία προς τον πάτο θα συνεχιστεί. Οι αγορές το καταλαβαίνουν, πανικοβάλλονται και έτσι η παραμικρή ανοησία ενός Ούγγρου επαρχιώτη πρωθυπουργού μετατρέπεται σε μείζονα κρίση.

• Όσο οι ηγέτες μας βαυκαλίζονται ότι πακέτα στήριξης (σαν αυτό των ΔΝΤ-ΕΕ) είναι δυνατόν να βγάλουν κράτη σαν το δικό μας από την σκοτοδίνη της κρίσης αποπληθωρισμού-χρέους, κατανοούμε ότι αυτοί οι κύριοι και κυρίες δεν έχουν αποφασίσει ακόμα να γίνουν μέρος της λύσης (αντί για εξαρτήματα του προβλήματος).

• Όσο ακούμε ότι οι μέτοχοι των τραπεζών θα είναι οι μόνοι που δεν θα υποστούν ζημίες από αυτήν την κρίση (την οποία οι δικές τους τράπεζες δημιούργησαν κατασκευάζοντας αθέμιτο ιδιωτικό χρήμα), θα ξέρουμε ότι η κρίση έχει μπροστά της πολύ δρόμο.

• Όσο δεν αντιμετωπίζουμε ως Ευρωπαϊκή Ένωση τον κίνδυνο που αντιπροσωπεύουν οι νεκροζώντανες τράπεζές της ηπείρου μας, τότε η ανάπτυξη, που αποτελεί το μόνο αντίδοτο στο δημόσιο χρέος, δεν θα έρθει ποτέ.(**)




Τέλος, ένα σχόλιο προς εκείνους που μου προσάπτουν ανευθυνότητα επειδή προτείνω την αναδιάρθρωση του χρέους μας (προς τις νεκροζώντανες τράπεζες) χωρίς να λαμβάνω υπ' όψη μου το βαρύ κόστος μιας τέτοιας κίνησης. Μόνο που θα δανειστώ τα λόγια του Winston Churchill, τότε που τον κατηγόρησαν ως φιλοπόλεμο επειδή, εν έτει 1938, είχε καταγγείλει την συμφωνία του Μονάχου του τότε Βρετανού πρωθυπουργού Neville Chamberlain με τον Χίτλερ:


«Είχαμε την επιλογή μεταξύ του πολέμου και της ατίμωσης. Επιλέξαμε την ατίμωση και για αυτό θα έχουμε πόλεμο.»

(**) Μια ματιά αρκεί στην Ιαπωνία, όπου οι νεκροζώντανες τράπεζες δεν της επιτρέπουν να αναπτυχθεί, παρά την προηγμένη τεχνολογία της, την μετρημένη ζωή των πολιτών της, την απίθανη παραγωγικότητα της εργασίας κλπ. http://www.protagon.gr/Default.aspx?tabid=70&smid=382&ArticleID=2783&reftab=37&t=Στο-έλεος-των-Ζόμπι

Συνέχεια...

Πέμπτη 3 Ιουνίου 2010

Τέλος εκπομπής


του Γιάνη Βαρουφάκη


Κάποια στιγμή θα την έγραφα την ιστορία. Αρκετοί με έχετε ρωτήσει γιατί στο μίνι βιογραφικό μου λέω ότι θεωρώ κατόρθωμά μου πως το 2006 η Αυστραλιανή κυβέρνηση πέρασε ειδική τροπολογία από την Ομοσπονδιακή Βουλή ώστε να εξαναγκαστεί το κρατικό ραδιόφωνο να καταργήσει εβδομαδιαία μου εκπομπή.


Ο τρόπος με τον οποίο σταμάτησε απότομα το βίντεο των ακτιβιστών την στιγμή της επίθεσης των κομάντο στα ανοικτά της Γάζας, με ώθησε να πω την ιστορία αυτή μια ώρα αρχύτερα. Θα καταλάβετε αμέσως γιατί.


Στην Αυστραλία πήγα το 1988, από την Αγγλία όπου ζούσα ως τότε। Το 1989 το κρατικό ραδιόφωνο SBS με προσκάλεσε να παρουσιάζω ένα δεκάλεπτο μονόλογο κάθε βδομάδα. Μου άρεσε η ιδέα και ξεκίνησα. Για την ακρίβεια αντέγραψα το στυλ εκπομπής και παρουσίασης του Alastair Cook, που για τριάντα χρόνια μετέδιδε για το ραδιόφωνο του BBC, από την Ουάσινγκτον, ένα δεκάλεπτο την εβδομάδα το οποίο ονόμαζε Letter from America (και το οποίο άκουγα ανελλιπώς).

Το δικό μου βδομαδιάτικο δεκάλεπτο δεν κράτησε τριάντα χρόνια. Κράτησε «μόνο» δέκα επτά. Αυτές όμως οι 816 εκπομπές, επί παντός του επιστητού, ήταν το μοναδικό «ημερολόγιο» που έχω κρατήσει ποτέ.

Έγινε μέρος της καθημερινότητάς μου, αλλάζοντάς την, απαιτώντας μία ειδική μορφή πειθαρχίας για να μεταδίδω την εκπομπή κάθε εβδομάδα ακόμα και τηλεφωνικά από κάποιο χωράφι της Ταϋλάνδης, από κάποια βουνοκορφή στην Κρήτη (όπου είχε εξαιρετικό σήμα), από ένα απομονωμένο κόκκινο τηλεφωνικό θάλαμο δίπλα σε παραλία της Βόρειας Σκοτίας, και βέβαια από το σπίτι και το γραφείο μου σε πιο κανονικές στιγμές.

Ακόμα κι όταν επέστρεψα στην Ελλάδα (το 2000), η εκπομπή συνεχίστηκε. Προς το τέλος, είχε αρχίσει να με κουράζει. Σκεφτόμουν να σταματήσω αλλά η όλη διαδικασία είχε αποκτήσει μια δυναμική που δύσκολα θα διέκοπτα. Όμως, τα πράγματα ήρθαν έτσι που δεν χρειάστηκε να την διακόψω. Αν ήταν να σκαρφιστώ μόνος μου «ηρωικότερη» έξοδο θα μου ήταν αδύνατον να φανταστώ κάτι ανάλογο αυτού που συνέβη.

Για χρόνια, το δεκάλεπτό μου προκαλούσε κάποιους. Ιδίως υπερπατριώτες Έλληνες της Αυστραλίας. Οι θέσεις μου το 1991 για το Μακεδονικό είχαν εξοργίσει ορισμένους τόσο που αναγκάστηκα να αλλάξω τηλεφωνική γραμμή (για να σταματήσουν οι μεταμεσονύκτιες απειλές).


Ένα βράδυ μάλιστα κάποιοι «Μακεδονομάχοι» της νύχτας επιτέθηκαν στην εξώπορτά μου με αρκετά λίτρα γουρουνίσιου αίματος. (Την προέλευση του κόκκινου υγρού μου την εξήγησαν με γκραφίτι στο καπό του αυτοκινήτου μου.) Είδα και έπαθα να εξηγήσω στους Αυστραλούς αστυνομικούς τι είχε συμβεί.
Χρόνια μετά, το 2004, μία εκπομπή μου με θέμα το Σχέδιο Ανάν εξόργισε ελληνοκύπριο δικηγόρο της Μελβούρνης τόσο που ξεκίνησε δικαστική δίωξη εναντίον του σταθμού - δίωξη η οποία, βέβαια, απέτυχε. Ο εν λόγω δικηγόρος όμως φαίνεται ότι δεν το έβαλε κάτω. Μαγνητοφωνούσε την εκπομπή μου, την ανέλυε και περίμενε την ευκαιρία.



Την ευκαιρία του την έδωσε ένα δεκάλεπτο με θέμα το Τείχος του Αίσχους που έχτιζε τότε ο Σαρόν στην Παλαιστίνη. Σε κάθε εκπομπή μου επέλεγα την κάθε λέξη με περισσή προσοχή καθώς ήξερα ότι είχε ενοχλήσει πολλούς που με περίμεναν στην γωνία.

Ο ίδιος ο κρατικός σταθμός είχε θέσει στην διάθεσή μου δικηγόρο του για να ελέγχει τα λόγια μου πριν την αναμετάδοση κάθε δεκάλεπτου. Η επίμαχη εκπομπή βασίστηκε σε αποσπάσματα Ισραηλινών εφημερίδων, χωρίς την παραμικρή δική μου προσθήκη. Η καταδίκη του Τείχους δεν χρειαζόταν δικά μου σχόλια. Προέκυπτε από τα λεγόμενα των Ισραηλινών δημοσιογράφων και σχολιαστών σε εφημερίδες μαζικής κυκλοφορίας, όπως η Ha'aretz.

Ο κύπριος δικηγόρος θεώρησε ότι αυτή η εκπομπή θα ήταν μια καλή ευκαιρία να ενώσει τις δυνάμεις του με το Ισραηλινό λόμπυ της Αυστραλίας. Όπερ και έπραξε. Σε μερικές μέρες, όπως μου είπε ο διευθυντής του προγράμματος, εκπρόσωπος των μυστικών υπηρεσιών της Αυστραλίας (της ASIO, που είναι η αντίστοιχη ΚΥΠ ή CIA) επισκέφτηκε τον Πρόεδρο του SBS θέτοντας υπ' όψιν του αίτημα της Ισραηλινής Μοσάντ, αλλά και της δικής του «υπηρεσίας», για εξαίρεσή μου ως αντι-σημίτη και ως εν δυνάμει υποκινητή τρομοκρατικών ενεργειών!



Εκείνος υποσχέθηκε να ερευνήσει το θέμα. Έτσι ξεκίνησε συντεταγμένη διοικητική εξέταση με δικηγόρους, διευθυντές προγραμμάτων, δημοσιογράφους άλλων καναλιών, εκπροσώπους οργανώσεων κλπ. Το πόρισμα που βγήκε έκρινε ότι η εκπομπή μου ήταν απόλυτα θεμιτή, ότι δεν περιείχε ούτε ψήγμα αντισημιτισμού, ότι δεν έκανε τίποτα περισσότερο από το να μεταφέρει απόψεις και προβληματισμούς που διακινούνταν εντός του Ισραήλ από καταξιωμένους Ισραηλινούς σχολιαστές και δημοσιογράφους κλπ. Το δια ταύτα του πορίσματος ήταν απλό: Δεν υπήρχε λόγος διακοπής της εκπομπής αλλά ούτε και έκδοσης συστάσεων προς τον υποφαινόμενο.

Έτσι, συνέχισα. Μέχρι που μερικούς μήνες μετά έμαθα ότι, σε ανύποπτο χρόνο, σχεδόν μες την νύχτα, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση του κ. Howard (που μαζί με τους αξιότιμους Bush και Blair είχαν φέρει δυο χρόνια πριν την δημοκρατία στο Ιράκ) πέρασε τροπολογία σε κάποιο νόμο περί ΜΜΕ με την οποία απαγορεύτηκε σε κάθε σταθμό (κρατικό και ιδιωτικό) η απασχόληση σχολιαστή σε εβδομαδιαία βάση (παρά μόνο αν έχει σύμβαση πλήρους ή μερικής απασχόλησης - κάτι που ως μόνιμος κάτοικος, πλέον, Ελλάδας δεν μπορούσα να έχω).


Έτσι, για να μην νομίζετε ότι οι φωτογραφικές διατάξεις και τροπολογίες είναι ελληνική πατέντα. Αν ζούσε ακόμα ο Alastair Cook του οποίου η εκπομπή αναμεταδίδονταν και στην Αυστραλία, θα είχε «κοπεί» κι αυτός. Όμως, εκείνος είχε μόλις αποδημήσει πλήρης ημερών και έτσι ο μοναδικός που πιάστηκε στα δίχτυα της τροπολογίας ήμουν εγώ.
Έτσι έκλεισε ο κύκλος των τακτικών άτακτων εκπομπών μου στο Αυστραλιανό ραδιόφωνο. Με τον πιο τιμητικό, για μένα, τρόπο, ο οποίος, μάλιστα, μου έδωσε και το τέλειο άλλοθι να σταματήσω χωρίς να έχω λιποτακτήσει.

Πέραν του προσωπικού, θεωρώ διαφωτιστικό το επεισοδιάκι εκείνο। Όταν συνειδητοποιεί κανείς πως ένας τόσο εντυπωσιακός μηχανισμός (λόμπυ, μυστικές υπηρεσίες, ειδικό νομοθέτημα στην Ομοσπονδιακή Βουλή των Αντιπροσώπων) κινητοποιήθηκε για να σιγήσει μια φωνή που ελάχιστο πρόβλημα αποτελούσε στο Ισραήλ, είναι ίσως πιο εύκολο να κατανοήσει αυτά που έγιναν στα ανοικτά της Γάζας.

Συνέχεια...

Τετάρτη 2 Ιουνίου 2010

Η Ελένη Αρβελέρ διαλύει τους μύθους για την Αλωση


…«Ο Μωάμεθ έδωσε το πατριαρχικό αξίωμα στον Γεννάδιο Σχολάριο, ορίζοντάς τον αμέσως αρχηγό του Μιλιέτ, δηλαδή όλων των ορθοδόξων.

Κάπως έτσι ξέρουμε γιατί η Εκκλησία κράτησε όλα τα κτήματά της και η αυτοκρατορία τα έχασε», λέει δηκτικά η Ελένη Γλύκατζη- Αρβελέρ. «Κάπως έτσι φτάσαμε και στα σημερινά βατοπεδινά βακούφια.

Και δεν πρέπει να ξεχνάμε, σε αντίθεση με άλλες συμπεριφορές της πολιτείας, ότι όταν ο Μανουήλ Παλαιολόγος είναι στη Θεσσαλονίκη και υπάρχει κίνδυνος καταστροφής, δημεύει όλα τα κτήματα του Αθω. Και ότι ο Κομνηνός δημεύει όλη την εκκλησιαστική περιουσία για να αντιμετωπίσει τους Σελτζούκους». Την εποχή της Αλωσης, εξάλλου, υπήρχε έξαρση του μοναχισμού.

«Σε όλη τη διαμάχη των ανθενωτικών οι καλόγεροι στα μοναστήρια της Πόλης και του Αθω ήταν πρώτοι. Είναι πολλοί και δεν πολεμούν. Αντίθετα με τους δυτικούς μοναχούς που μπορούν να φέρουν όπλα, οι ορθόδοξοι δεν μπορούν», σημειώνει η ελληνίδα βυζαντινολόγος…

Για ολόκληρο το άρθρο Πατήστε εδώ

Συνέχεια...

Κ. Γκοντάρ, δυστυχώς αλλά όσα έδωσαν οι Θεοί, μπορούν να τα πάρουν πίσω




Ο πολιτισμός μας έχει χάσει τους δεσμούς του με το χρόνο. Το παρελθόν -που θέλουμε δεν θέλουμε, είναι η σημαντικότερη ζωοδότρια δύναμη του παρόντος αλλά και του μέλλοντος της Ελλάδος- μαζεύει σκόνη σε μουσεία που υπολειτουργούν, ασφυκτιά στη μέγγενη της πολιτικής διαφθοράς και της πολιτιστικής ερημοποίησης, του «ωχαδερφισμού» και της θρησκείας των χούλιγκαν.


Αν αληθεύει πως ο πολιτισμός εξαπλώνεται σαν τη φωτιά, από μία σπίθα σε μία πύρινη λαίλαπα, τότε στην Ελλάδα αυτό το… καντήλι έχει σβήσει. Το ζήτημα δεν είναι αν τύχουμε καταλάβει, αλλά το ότι δεν φαίνεται καν να μας ενδιαφέρει.


Ναι, η Ελλάδα έδωσε τα φώτα του πολιτισμού στη Δύση και μακρινοί λαοί όπως, για παράδειγμα, οι Ιάπωνες, σπούδασαν το δυτικό πολιτισμό προκειμένου να να προστατέψουν το έθνος τους. Τώρα, εμείς οι Ελληνες σβήσαμε μόνοι μας τα… φώτα του σπιτιού μας και κλείνουμε τ’ αυτιά μάς ακόμα και στις λίγες φιλικές φωνές που υψώνονται σε υπεράσπιση μας.

Βγήκε ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ, που αρνήθηκε νά παραστεί στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ των Καννών σε ένδειξη συμπαράστασης προς την Ελλάδα, και δήλωσε ότι η Δύση της χρωστάει τα πάντα.

Πότε όμως, αλήθεια, ήρθε τελευταία φορά στη χώρα μας ο Γκοντάρ για να δει από κοντά ποιους υπερασπίζεται; Να χαρεί βλέποντας τους απόγονους του Θεμιστοκλή και του Σοφοκλή (τους οποίους επικαλέστηκε); Στρογγυλοκαθισμένους με τις ώρες μπροστά στους φραπέδες των 5 ευρώ, να τους απασχολεί μόνο ποιο τζιπ θ’ αγοράσουν, ποιο διακοποδάνειο θα πάρουν, σε ποιο μπουζουκομάγαζο θα πάνε το βράδυ, μόνο και μόνο για να πουλήσουν….μούρη.

Κύριε Γκοντάρ, κάν’ τε μια βόλτα στη «γειτονιά» μας για να γνωρίσετε τη νεότερη ελληνική βερσιόν της έννοιας «πολιτισμός», της κουλτούρας του καναπέ και της λαμογιάς, της αυθαιρεσίας και της κακογουστιάς και μετά αναλογιστείτε, αν όλα αυτά σας σας θυμίζουν στο παραμικρό τις μεγάλες μορφές του πνεύματος που έχτισαν Παρθενώνες. Ελάτε να μας δείτε που προσκυνούμε μια τηλεόραση που απευθύνεται σε ασπόνδυλες μορφές ζωής, έναν ξενέρωτο κινηματογράφου-υπηρέτη» της φάρσας και του μίζερου μικροαστικού δράματος, ένα… μυρηκαστικό θέατρο που αναμασά ό,τι βρει στις αμέτρητες αυτοσχέδιες χωματερές της νεοελληνικής πράγματικότητας.

Ελάτε να σφίξετε το χέρι στις άνεργες γενιές των φροντιστηρίων, που αντιδρούν στο κατεστημένο λικνιζόμενες πάνω στα μπαρ της Μυκόνου και της Αράχοβας. Περάστε έξω από τις γκαλερί τέχνης που κλείνουν και ενημερωθείτε για ης εκκολαπτόμενες πορνοστάρ, οι οποίες μονοπωλούν το ενδιαφέρον μιας χώρας που βυθίζεται στο χάος. Δείτε από κοντά πώς, ενώ οι περισσότερες κουλτούρες σέβονται τα γηρατειά, εμείς τους πετάμε με ένα ξεροκόμματο και αυτοί διαδηλώνουν για μην πεινάσουν.

Καλέ μας κύριε Γκοντάρ, όπως γνωρίζετε, ο άνθρωπος που προσπαθει για την επιβίωση του δεν έχει χρόνο για τον πολιτισμό. Συμφωνώ ότι αυτή η δικαιολογία δεν ίσχυε στην Ελλάδα, μέχρι σήμερα τουλάχιστον.

Είχαμε τα χρήματα και το χρόνο, αλλά προτιμήσαμε να τα σπαταλήσουμε στις Αννούλες και τις Δέσποινες, τους Καρβέλες, τους Φοίβους, «Κτήνη» της κατανάλωσης, μάθαμε να πετάμε τα σκουπίδια της στο δρόμο και να ζηλεύουμε όσα αγαθά δεν χρειαζόμαστε, πάρτε ένα φραπέ σε πλαστικό ποτηράκι και πίνοντας τον περιδιαβείτε τα καμένα δάση μας, τους καταληστευμένους και παρατημένους αρχαιολογικούς χώρους μας, τα πανάκριβο νησιά της «αρπαχτής», της πλαστικής ξαπλώστρας και των μίζερων ενοικιαζόμενων δωματίων.

Χαρείτε την ευγένεια των ταξιτζήδων μας, την επαγγελματική ευσυνειδησία των υπαλλήλων του Δημοσίου, την ακεραιότητα και το ήθος των πολιτικών μας. Παρατηρείστε πώς φερόμαστε στους ξένους που ήρθαν για να ζήσουν εδώ, στο γείτονα μας, στους συντρόφους μας και μετά μιλήστε ξανά για τον Ευριπίδη και την «παρέα» του…

Εδώ, τους έχουμε ξεχάσει εμείς, εσείς, αλήθεια, πού τους θυμηθήκατε;

του Νικήτα Καραγίαννη
http://thenetwar.com/2010/05/k-gkontar-distichos-alla-osa-edosan-i-thei-boroun-na-ta-paroun-piso/

Συνέχεια...